Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वरुणेश्वरमुत्तमम् । गौरीतपोवनाग्नेय्यां धनुषां विंशतौ स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि वरुणेन प्रतिष्ठितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi varuṇeśvaramuttamam | gaurītapovanāgneyyāṃ dhanuṣāṃ viṃśatau sthitam | liṃgaṃ mahāprabhāvaṃ hi varuṇena pratiṣṭhitam

พระอีศวรตรัสว่า: ต่อจากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังวรุเณศวรอันประเสริฐ ณ ทิศอาคเนย์แห่งตโปวนของพระนางคาวรี ห่างไปยี่สิบธนุษ มีศิวลึงค์ทรงมหิทธิฤทธิ์ ซึ่งพระวรุณะได้สถาปนาไว้

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb: 'then/from there')
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थ (injunctive: 'should go')
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
वरुणेश्वरम्Varuṇeśvara
वरुणेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरुण-ईश्वर (प्रातिपदिक; वरुण + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (वरुणेश्वरम्)
गौरीतपोवनाग्नेय्याम्in the south-east part of Gaurī’s penance-grove
गौरीतपोवनाग्नेय्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगौरी-तपोवन-अग्नेयी (प्रातिपदिक; गौरी + तपोवन + अग्नेयी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (गौरीतपोवने अग्नेय्यां दिशि/भागे)
धनुषाम्of bows (as a measure)
धनुषाम्:
Sambandha (Measure/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; परिमाणार्थे (measure: 'of bows')
विंशतौat twenty (bows)
विंशतौ:
Adhikarana (Measure-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविंशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; संख्याशब्दः (locative of measure: 'at twenty')
स्थितम्situated
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महाप्रभावम्of great power
महाप्रभावम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-प्रभाव (प्रातिपदिक; महा + प्रभाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/हेतौ निपात (particle: 'indeed/for')
वरुणेनby Varuṇa
वरुणेन:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रतिष्ठितम्established
प्रतिष्ठितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Varuṇeśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī about a powerful liṅga named Varuṇeśvara, located in the southeast of Gaurī’s tapas-grove; the shrine stands as a waypoint in a coastal sacred landscape.

Ś
Śiva (Īśvara)
D
Devī (Mahādevī)
V
Varuṇa
V
Varuṇeśvara
G
Gaurī-tapovana

FAQs

Pilgrimage is mapped as a devotional journey: visiting specific liṅgas in Prabhāsa is itself a dharmic discipline.

Varuṇeśvara liṅga in Prabhāsakṣetra, located near Gaurī’s tapovana.

A directive to go (gacchet) to Varuṇeśvara—implying darśana and worship at the liṅga established by Varuṇa.