Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

एवमुक्त्वा महाभागा सखीगणसमावृता । गत्वा प्रभासक्षेत्रं सा प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । गौरीश्वरेति विख्यातं पूजयंती विधानतः

evamuktvā mahābhāgā sakhīgaṇasamāvṛtā | gatvā prabhāsakṣetraṃ sā pratiṣṭhāpya maheśvaram | gaurīśvareti vikhyātaṃ pūjayaṃtī vidhānataḥ

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระเทวีผู้มีบุญยิ่ง รายล้อมด้วยหมู่สหาย เสด็จไปยังเขตศักดิ์สิทธิ์ปรภาสะ ที่นั่นทรงสถาปนา “มหेशวร” เป็นลึงค์ อันเลื่องนามว่า “คุรีศวร” แล้วทรงบูชาตามพิธีกรรมโดยครบถ้วน

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया
महाभागाvery fortunate/noble lady
महाभागा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying सा)
सखीगणसमावृताsurrounded by a group of female friends
सखीगणसमावृता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसखी (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + समावृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, सम्+वृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘समावृता’
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया
प्रभासक्षेत्रम्the Prabhāsa sacred field
प्रभासक्षेत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गमनस्य कर्म/गन्तव्य (destination)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रतिष्ठाप्यhaving स्थापित/installed
प्रतिष्ठाप्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + स्था (धातु)
Formल्यप्/तुमुन्-समकक्ष क्त्वान्त-रूप (Gerund: having installed/established)
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गौरीश्वरेति(as) “Gaurīśvara”
गौरीश्वरेति:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगौरीश्वर (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)
Formगौरी + ईश्वर (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘Gaurī’s Lord’), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इति-उद्धरणे
विख्यातम्renowned, प्रसिद्ध
विख्यातम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying महेश्वरम्/लिङ्गम् implied)
पूजयन्तीworshipping
पूजयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present Active Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विधानतःaccording to prescribed rites
विधानतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: according to rule)

Narrator (contextual)

Tirtha: Prabhāsakṣetra; Gaurīśvara (liṅga)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi/audience within the māhātmya frame

Scene: Satī, encircled by sakhīs, arrives at the sandy coastal sacred field of Prabhāsa; she establishes a dark stone liṅga on a pedestal, names it Gaurīśvara, and begins formal worship with lamps, flowers, and water-offerings.

D
Devī
P
Prabhāsakṣetra
M
Maheśvara
G
Gaurīśvara

FAQs

A kṣetra becomes spiritually radiant through divine स्थापना and proper worship; sacred geography is anchored by consecrated presence.

Prabhāsakṣetra is explicitly glorified as the place where Gaurī establishes and worships Gaurīśvara.

Liṅga-pratiṣṭhā (installation) and vidhivat-pūjā (worship according to scriptural procedure) are indicated.