Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

देव्या सह महादेवि प्रहृष्टेनांतरात्मना । अद्यापि अयने प्राप्ते उत्तरे दक्षिणेऽपि वा

devyā saha mahādevi prahṛṣṭenāṃtarātmanā | adyāpi ayane prāpte uttare dakṣiṇe'pi vā

ข้าแต่มหาเทวี แม้ในวันนี้ เมื่อถึงอายนะเหนือหรืออายนะใต้ ข้าพเจ้าก็มาพร้อมพระเทวี ด้วยดวงใจภายในที่ปีติยินดี

देव्याwith the goddess
देव्या:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/साकं-योगे), एकवचन; Instrumental singular
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (सहकारक-प्रयोग); preposition-like indeclinable
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महा + देवी), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular
प्रहृष्टेनdelighted
प्रहृष्टेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; agrees with अन्तरात्मना
अन्तरात्मनाwith (my) inner self/heart
अन्तरात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अन्तर् + आत्मन्), पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular
अद्यापिeven today, still
अद्यापि:
Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय-द्वय)
Formअव्यय (कालवाचक + अव्यय-निपात); 'even today/still'
अयनेin the solstice/course (of the sun)
अयने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular
प्राप्तेwhen (it is) arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-√आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative absolute with अयने
उत्तरेnorthern
उत्तरे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (अयने) विशेषणम्
दक्षिणेsouthern
दक्षिणे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (अयने) विशेषणम्
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अप्यर्थ); particle 'also/even'
वाor
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्पार्थक); disjunctive particle

Unclear from snippet (context suggests Śiva speaking within the Gaurīśvara narrative)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī/Gaurī)

Scene: Śiva speaks to Devī, describing his continued arrival at Prabhāsa at the solstices; the landscape suggests a coastal sacred field with temple silhouettes and pilgrims gathering at a calendrical turning-point.

D
Devī (Gaurī)
M
Mahādevī
U
Uttarāyaṇa
D
Dakṣiṇāyaṇa
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Sacred time (ayana/solstice) is portrayed as a recurring doorway when divine presence and kṣetra-merit become especially accessible.

Prabhāsakṣetra, in the continuing account of Gaurī’s sacred place and Gaurīśvara.

Observance aligned with uttarāyaṇa and dakṣiṇāyaṇa is implied, suggesting special visitation or worship at solstices.