Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

पादेन वा क्रीडमाना जलं लिप्संति ये नरा । तेषामपि श्राद्धफलं विधिवत्संभविष्यति । तत्र लिंगानि पूज्यानि शूलभेदादिकानि तु

pādena vā krīḍamānā jalaṃ lipsaṃti ye narā | teṣāmapi śrāddhaphalaṃ vidhivatsaṃbhaviṣyati | tatra liṃgāni pūjyāni śūlabhedādikāni tu

แม้บุรุษผู้เพียงเล่นน้ำด้วยเท้าแล้วบังเอิญกระเซ็นหรือเผลอดื่มน้ำนั้น ก็ย่อมบังเกิดผลแห่งศราทธะโดยชอบตามพิธี ณ ที่นั้นพึงบูชาศิวลึงค์ทั้งหลาย เช่น ศูลเภทะ และอื่น ๆ

पादेनwith the foot
पादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: 'or')
क्रीडमानाplaying
क्रीडमाना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-कर्तरि-शतृ/शानच् कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'नराः' इति विशेषणवत्
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
लिप्सन्तिdesire to obtain
लिप्सन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलिप्स् (धातु, desiderative of √लभ्)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन (3rd plural present)
येwho
ये:
Karta (Subject marker/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun: nominative plural)
नराःmen, people
नराः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (particle: 'also/even')
श्राद्धफलम्the fruit of śrāddha (rite)
श्राद्धफलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास (श्राद्धस्य फलम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (here: Nominative singular)
विधिवत्properly, as prescribed
विधिवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: 'according to rule')
सम्भविष्यतिwill occur/come to be
सम्भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd singular future)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
लिङ्गानिliṅgas (emblems)
लिङ्गानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (here: Nominative plural)
पूज्यानिworthy to be worshipped
पूज्यानि:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्य/योग्यतार्थक कृदन्त (gerundive: 'to be worshipped'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; 'लिङ्गानि' इति विशेषणम्
शूलभेदादिकानिsuch as the spear-splitting (etc.) ones
शूलभेदादिकानि:
Karta (Qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशूल (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
Formसमाहार/निर्देशार्थक तत्पुरुष-प्राय समास (शूलभेद-आदि-प्रकाराणि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; 'लिङ्गानि' इति विशेषणम्
तुindeed, and
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (particle: 'but/indeed')

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa waters and Śūlabheda-ādi liṅgas

Type: kshetra

Listener: Pilgrims/devotees (contextual)

Scene: Children and pilgrims at the Prabhāsa waters splash playfully, while priests nearby conduct formal śrāddha; in the background stand multiple liṅga shrines, one labeled Śūlabheda, inviting a devotional circuit.

Ś
Śrāddha
L
Liṅga
Ś
Śūlabheda (liṅga name)
P
Prabhāsa (implied)

FAQs

Prabhāsa is depicted as so sanctifying that even casual contact with its waters can mature into śrāddha-like merit, encouraging reverence for the place.

Prabhāsakṣetra and its tīrtha waters, along with its revered liṅga-shrines such as Śūlabheda.

Worship of the local liṅgas (e.g., Śūlabheda) and the implied sanctity of tīrtha-water contact connected to śrāddha merit.