Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

शमीपत्रैर्महादेवि तिलमाषगुडौदनैः । संतर्प्य तु विधानेन दद्यात्कृष्णं वृषं द्विजे

śamīpatrairmahādevi tilamāṣaguḍaudanaiḥ | saṃtarpya tu vidhānena dadyātkṛṣṇaṃ vṛṣaṃ dvije

โอ้มหาเทวี ครั้นบำรุงให้พอใจตามพิธีด้วยใบชะมี งา ถั่วดำ น้ำตาลอ้อย และข้าวสุกแล้ว พึงถวายทานโคเพศผู้สีดำแก่พราหมณ์ตามครรลอง

शमीपत्रैःwith leaves of śamī
शमीपत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशमीपत्र (प्रातिपदिक) = शमी + पत्र
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शम्याः पत्राणि)
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक) = महा + देवी
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः
तिलमाषगुडौदनैःwith sesame, black-gram, jaggery, and rice-porridge
तिलमाषगुडौदनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतिलमाषगुडौदन (प्रातिपदिक) = तिल + माष + गुड + ओदन
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्वे प्रायः नपुंसक), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व/समाहार-द्वन्द्व (तिलाश्च माषाश्च गुडश्च ओदनश्च)
संतर्प्यhaving satisfied (fed/propitiated)
संतर्प्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसंतृप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), परस्मैपदी; उपसर्गः सम्; अर्थः ‘संतर्पयित्वा/तृप्तिं कृत्वा’
तुindeed
तु:
Sambandha/Avadharana (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अर्थः ‘but/indeed’
विधानेनaccording to the prescribed rite
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘विधि/नियम’
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातुः दा (ददानि)
कृष्णम्black
कृष्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वृषम् इति)
वृषम्a bull
वृषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्विजेto a Brahmin
द्विजे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

Īśvara (Śiva) (deduced; vocative ‘mahādevi’ indicates Śiva addressing Devī in dialogue)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Saurīśvara context)

Type: kshetra

Listener: Addressed to Devī (‘mahādevi’) within the narrative frame; secondarily to the audience

Scene: A ritual courtyard: offerings of śamī leaves, sesame, black gram, jaggery, and rice are arranged; a black bull, garlanded, is respectfully gifted to a brāhmaṇa after pūjā, with witnesses chanting.

D
Devī
B
Brāhmaṇa (Dvija)

FAQs

Ritual purity joined with generosity—propitiation through offerings and dharmic dāna—restores harmony and mitigates suffering.

The instructions occur within the Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, linking such rites with the sanctity of Prabhāsa.

Offer śamī leaves, sesame, black-gram, jaggery, and rice as tarpaṇa/propitiation, then donate a black bull to a brāhmaṇa following proper injunction.