Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं गुरुनिषेवितम् । उमायाः पूर्वदिग्भागे सिद्धेशाग्नेयगोचरे

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi devaṃ guruniṣevitam | umāyāḥ pūrvadigbhāge siddheśāgneyagocare

อีศวรตรัสว่า: “โอ้มหาเทวี ต่อจากนั้นพึงไปยังเทวะผู้ซึ่งได้รับการปรนนิบัติรับใช้โดยคุรุ เทวสถานนั้นอยู่ในทิศบูรพาของพระอุมา ภายในเขตอาคเนย์ของสิทธิเษะ”

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘thereupon/then’
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
devamto the god
devam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
guru-niṣevitamserved/attended by the guru
guru-niṣevitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootguru + niṣevita (कृदन्त; नि-सेव् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्—देवम् इति विशेषणम् (‘served by the guru’)
umāyāḥof Umā
umāyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध
pūrva-dig-bhāgein the eastern quarter/part
pūrva-dig-bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrva + diś + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे (‘in the part of the eastern direction’)
siddheśa-āgneya-gocarein the Siddheśa area, in the southeast range
siddheśa-āgneya-gocare:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsiddha-īśa + āgneya + gocara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम्—(pūrvadigbhāge) इति अधिकरणस्य विशेषणम् (‘within the range of Siddheśa in the southeast’)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Deity served by Guru (likely a Guru/Bṛhaspati-associated shrine) within Siddheśa precinct, Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Umā/Pārvatī)

Scene: Īśvara speaking to Mahādevī (Umā/Pārvatī), pointing toward the southeast of Siddheśa; a mapped mandala-like temple complex with cardinal directions; a shrine where Bṛhaspati (Guru) is shown in attendance/serving.

Ś
Śiva (Īśvara)
U
Umā
S
Siddheśa
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

Pilgrimage is mapped as sacred geography—approaching specific liṅgas with guidance (guru) is portrayed as a dhārmic path.

A shrine/देव associated with “guruniṣevita” in the Siddheśa south-eastern precinct within Prabhāsa Kṣetra.

A yātrā-instruction: ‘one should go’ (gacchet) to the specified deity/shrine.