Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

तल्लिंगं पूजयामास कृत्वा जागेश्वरं निजम् । मत्वा तीर्थं महापुण्यं सागरस्य समीपतः

talliṃgaṃ pūjayāmāsa kṛtvā jāgeśvaraṃ nijam | matvā tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ sāgarasya samīpataḥ

เขาบูชาลึงค์นั้น แล้วสถาปนาเป็น ‘ชาเคศวร’ ของตน โดยถือว่าทีรถะอันใกล้มหาสมุทรนั้นเป็นมหาบุญยิ่ง

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पूजयामासworshipped
पूजयामास:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; परिप्रयोगः—‘पूजयामास’ (he worshipped)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriyā (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक (having made/done)
जागेश्वरम्Jāgeśvara (as a name/title)
जागेश्वरम्:
Karma (Object complement)
TypeNoun
Rootजाग-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नामरूपेण; ‘जाग’ इति विशेषण/नाम + ईश्वर)
निजम्his own
निजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘जागेश्वरम्’ इत्यस्य विशेषणम् (one’s own)
मत्वाhaving considered
मत्वा:
Kriyā (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘ज्ञात्वा/मन्यित्वा’ (having considered)
तीर्थम्holy ford; pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महापुण्यम्very holy
महापुण्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहā-पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सागरस्यof the ocean
सागरस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
समीपतःnear; in the vicinity
समीपतः:
Deśa (Spatial adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमीपतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘near/at the vicinity of’

Īśvara (Śiva) (deduced, continuous narration)

Tirtha: Jāgeśvara liṅga (later Bhīmeśa) at Prabhāsa

Type: temple

Listener: null

Scene: Bhīma performs liṅga-pūjā at a seaside shrine; the liṅga is newly established and named Jāgeśvara, with the ocean visible nearby and offerings arranged on a stone altar.

L
Liṅga
J
Jāgeśvara
P
Prabhāsa
O
Ocean (Sāgara)

FAQs

Devotional worship (pūjā) and consecration (pratiṣṭhā) at a tīrtha magnify merit and sanctify the landscape.

Prabhāsa-kṣetra’s ocean-adjacent tīrtha region, emphasized as mahāpuṇya (highly merit-giving).

Liṅga-pūjā and establishment/naming of the liṅga (a form of consecratory act).