Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 131

ये चांतरिक्षे भुवि ये च देवास्तीर्थानि वै यानि दिगंतरेषु । क्षेत्रं प्रभासं प्रवरं हि तेषां सोमेश्वरं देवि तथा वरिष्ठम्

ye cāṃtarikṣe bhuvi ye ca devāstīrthāni vai yāni digaṃtareṣu | kṣetraṃ prabhāsaṃ pravaraṃ hi teṣāṃ someśvaraṃ devi tathā variṣṭham

เหล่าเทพทั้งปวงผู้สถิตในอากาศและบนแผ่นดิน และบรรดาตีรถะทั้งหลายที่มีอยู่ทุกทิศ—ในหมู่สิ่งเหล่านั้น โอ้เทวี ปรภาสะเกษตรเป็นแดนศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐยิ่ง และโสมณาถะ (โสมेशวร) ก็สูงสุดฉันนั้น

yethose who
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
antarikṣein the sky/atmosphere
antarikṣe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootantarikṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
yethose who
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धवाचक
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
devāḥgods
devāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
tīrthānisacred fords/pilgrimage places
tīrthāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
yāniwhich
yāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; सम्बन्धवाचक
dik-antareṣuin the regions between the directions / in various quarters
dik-antareṣu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdik (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: दिशाम् अन्तरेषु), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन
kṣetramthe sacred field/place
kṣetram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
prabhāsamPrabhāsa
prabhāsam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprabhāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्म/विशेष्य-निर्देश (कषेत्रम्—प्रभासम्)
pravaramexcellent / foremost
pravaram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpravara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्)
hiindeed / for
hi:
Sambandha (Reason/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये-अव्यय (for/indeed)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
someśvaramSomeśvara (Lord Soma/Śiva)
someśvaram:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (कर्मधारय: सोमः ईश्वरः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
tathāalso
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also/likewise)
variṣṭhamthe most excellent
variṣṭham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvariṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; अतिशय-विशेषण (superlative) विशेषण (क्षेत्रम्/सोमेश्वरम्)

Śiva (deduced from immediate context: Śaṅkara speaking to Devī in Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra; Someśvara (Somanātha)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A vast cosmic tableau: devas in the sky and on earth turn toward the radiant Prabhāsa coast; at the center stands the Somanātha linga, crowned by a halo, with directional tīrthas symbolically converging.

D
Devī
P
Prabhāsa-kṣetra
S
Someśvara (Somanātha)

FAQs

Among countless divine abodes and tīrthas, certain kṣetras are proclaimed pre-eminent due to their exceptional sanctity.

Prabhāsa-kṣetra, with emphasis on Someśvara/Somanātha.

No specific rite is stated; the verse establishes the supreme status of the place and deity, encouraging pilgrimage and worship.