Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

नष्टयज्ञोत्सवे काले शून्ये च वसुधातले । ऊर्द्ध्वबाहुभिराक्रांतं परिपूर्णं त्रिविष्टपम्

naṣṭayajñotsave kāle śūnye ca vasudhātale | ūrddhvabāhubhirākrāṃtaṃ paripūrṇaṃ triviṣṭapam

เมื่อกาลแห่งมหรสพยัญญะสูญสิ้น และพื้นพิภพว่างเปล่าแล้ว ไตรวิษฏปะ—สวรรค์—ก็แน่นขนัดเต็มเปี่ยม ถูกครอบครองด้วยหมู่ชนผู้ชูแขนขึ้นเบื้องบน

naṣṭa-yajña-utsaveat the time when the sacrificial festival had perished/ceased
naṣṭa-yajña-utsave:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnaṣṭa (नष्ट; कृदन्त-प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + utsava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘नष्टः यज्ञोत्सवः यस्मिन्’ इत्यर्थे (locative of time/occasion)
kāleat the time
kāle:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
śūnyeempty
śūnye:
Adhikarana (Location-Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśūnya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण वसुधातले इत्यस्य
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
vasudhā-taleon the surface of the earth
vasudhā-tale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvasudhā (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण (place)
ūrddhva-bāhubhiḥwith upraised arms
ūrddhva-bāhubhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootūrddhva (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; करण (instrument/means)
ākrāntamoverrun/occupied
ākrāntam:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootā + kram (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण त्रिविष्टपम् इत्यस्य
paripūrṇamcompletely filled
paripūrṇam:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari + pṝ (धातु) / paripūrṇa (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त/विशेषण-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण त्रिविष्टपम् इत्यस्य
triviṣṭapamthe three-heaven world (svarga)
triviṣṭapam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri + viṣṭapa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object)

Narrator (contextual; within Prabhāsakṣetra Māhātmya dialogue)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Someśvara)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Earth appears quiet with extinguished yajña fires; simultaneously, Triviṣṭapa is packed with newly arrived souls, arms raised in jubilant acclaim, as if celebrating the unexpected ease of ascent.

T
Triviṣṭapa (Svarga)

FAQs

The tīrtha’s merit is portrayed as so abundant that it populates heaven even when ritual culture wanes.

Prabhāsa Kṣetra in the Prabhāsa Khaṇḍa.

Yajña-utsava (sacrificial festivals) are mentioned as having disappeared; no new prescription is stated.