Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

त्रिरात्रोपोषितः स्नातस्त्रिकालं नियतात्मवान् । तेन तस्माद्विनिर्मुक्तः पातकात्पूर्वसंचितात्

trirātropoṣitaḥ snātastrikālaṃ niyatātmavān | tena tasmādvinirmuktaḥ pātakātpūrvasaṃcitāt

เขาอดอาหารสามราตรี แล้วอาบน้ำชำระตามวัตรสามเวลา ด้วยจิตสำรวม; ด้วยเหตุนี้จึงพ้นจากบาปที่สั่งสมมาแต่ก่อน

त्रिरात्रोपोषितःhaving fasted for three nights
त्रिरात्रोपोषितः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-रात्र-उपोषित (प्रातिपदिक; त्रि + रात्र + उपोषित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त (उप+वस्/उपोष्? ‘उपोषित’ = उपवासं कृतवान्), तत्पुरुषसमास (त्रिरात्रं उपोषितः)
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्रिकालम्at the three times (daily)
त्रिकालम्:
Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रि-काल (प्रातिपदिक)
Formद्विगुसमास (त्रयः कालाः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन—क्रियाविशेषण (at the three times)
नियतात्मवान्self-controlled
नियतात्मवान्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनियत-आत्मन्-वत् (प्रातिपदिक; नियत + आत्मन् + वत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिसमास (‘यस्य आत्मा नियतः’)
तेनby that (practice)
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
विनिर्मुक्तःfreed
विनिर्मुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+निर्+मुच् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पातकात्from sin
पातकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
पूर्वसंचितात्previously accumulated
पूर्वसंचितात्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व-संचित (प्रातिपदिक; पूर्व + संचित)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; कर्मधारयसमास (‘पूर्वं संचितम्’), कृदन्त (क्त)

Narrator (third-person)

Tirtha: Prācī Sarasvatī

Type: ghat

Scene: A penitent stands waist-deep in the river at dawn, noon, and dusk across three days; the sun’s changing positions mark the trikāla rhythm. He appears thinner from fasting, yet luminous, with calm eyes and folded hands after each bath.

P
Prācī Sarasvatī

FAQs

Purification is strengthened when external rites (snāna) are joined with inner discipline (niyama) and sustained austerity (upavāsa).

The practices are performed at the Prācī Sarasvatī tīrtha in Prabhāsa-kṣetra.

A three-night fast (trirātra upoṣa), bathing, and tri-kāla observance (three daily times) are specified.