Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं नारायणाभिधम् । तस्यैवेशानदिग्भागे वापी शांडिल्यकीर्तिता

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tīrthaṃ nārāyaṇābhidham | tasyaiveśānadigbhāge vāpī śāṃḍilyakīrtitā

พระอีศวรตรัสว่า “แล้วแต่จากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังทิรถะศักดิ์สิทธิ์ชื่อ นารายณะ-ตีรถะ และในส่วนทิศอีศาน (ตะวันออกเฉียงเหนือ) ของที่นั้น มีบ่อขั้นบันได (วาปี) อันเลื่องชื่อว่า ศาณฑิลยา”

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Sequence marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थक क्रियाविशेषणम् (then/from there)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
tīrthamto a sacred ford/pilgrimage place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
nārāyaṇābhidhamnamed ‘Nārāyaṇa’
nārāyaṇābhidham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnārāyaṇa-abhidha (प्रातिपदिक; नारायण + अभिध)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम् (named Nārāyaṇa)
tasyaof it/of that
tasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
evaindeed/just
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपातः (emphatic particle)
īśānadigbhāgein the north-east direction-part
īśānadigbhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootīśāna-diś-bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन
vāpīa stepwell/pond
vāpī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvāpī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
śāṃḍilyakīrtitācalled ‘Śāṃḍilya’
śāṃḍilyakīrtitā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśāṃḍilya-kīrtitā (प्रातिपदिक; शाण्डिल्य + कीर्तिता)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचन; ‘वापी’ इत्यस्य विशेषणम् (called/celebrated as Śāṃḍilya)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Nārāyaṇa-tīrtha; Śāṇḍilyā-vāpī (sub-site)

Type: ghat

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Pārvatī, pointing toward a sacred ford named Nārāyaṇa; a stepwell lies in the northeast, with carved stairs descending to shimmering water; pilgrims approach with water-pots.

N
Nārāyaṇa-tīrtha
Ś
Śāṇḍilyā vāpī
M
Mahādevī

FAQs

The Purāṇa guides pilgrims through sacred geography, presenting tīrthas and associated waters as supports for dharma and purification.

Nārāyaṇa-tīrtha, with the nearby Śāṇḍilyā vāpī.

A directive to proceed to the tīrtha (pilgrimage/darśana); bathing and worship are implied but detailed in the following verse.