Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः

īśvara uvāca | ityuktvāṃtardadhe viṣṇurlubdhako'pi divaṃ gataḥ | ye'tra snānaṃ kariṣyaṃti bhaktyā paramayā yutāḥ | viṣṇulokaṃ gamiṣyaṃti prītyā te matprasādataḥ

พระอีศวรตรัสว่า “ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระวิษณุก็อันตรธานไป และนายพรานก็ไปสู่สวรรค์ ผู้ใดอาบน้ำชำระในที่นี้ด้วยภักติอันยิ่ง จะไปสู่วิษณุโลกด้วยความปีติ โดยพระกรุณาของเรา”

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (3rd sg perf.)
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरणसमाप्तिसूचक (quotative)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (कृत् प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
अन्तर्दधेdisappeared/vanished
अन्तर्दधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद (3rd sg perf. Ā.)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
लुब्धकःthe hunter
लुब्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलुब्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (particle ‘also/even’)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-Karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
गतःwent/has gone
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्तरि कृदन्त (क्त/त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (past active participle; nominative singular)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural; relative pronoun)
अत्रhere
अत्र:
Desha (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
करिष्यन्तिwill do/perform
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद (3rd pl fut.)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Means/Manner/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; manner)
परमयाsupreme
परमया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; qualifying भक्त्या)
युताःendowed (with)
युताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/त) ‘युक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (PPP used adjectivally)
विष्णुलोकम्Viṣṇu’s world
विष्णुलोकम्:
Gati-Karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु + लोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास (विष्णोः लोकः); पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
गमिष्यन्तिwill go
गमिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद (3rd pl fut.)
प्रीत्याwith love/joy
प्रीत्या:
Karana (Means/Manner/करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; manner)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)
मत्प्रसादतःdue to my grace
मत्प्रसादतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी एकवचन-रूप ‘मद्’) + प्रसाद (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘from/because of’; पूर्वपद ‘मत्’ = मम (my)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Bhalla-tīrtha vicinity)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Īśvara narrates: Viṣṇu vanishes into divine radiance; the hunter (lubdhaka) ascends to heaven; pilgrims bathe at the sacred waters with folded hands, receiving the promise of Viṣṇuloka by grace.

Ī
Īśvara (Śiva)
V
Viṣṇu
L
lubdhaka (hunter)
V
Viṣṇu-loka
B
Bhalla-tīrtha (implied by context)

FAQs

Devotional bathing in a sanctified tīrtha, supported by divine grace, leads the pilgrim toward Viṣṇu’s realm.

The tīrtha ‘here’ is within Prabhāsa-kṣetra, contextually Bhalla-tīrtha.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha, performed with paramā-bhakti (supreme devotion).