Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 79

गंगायां प्राप्यते पुंसां श्राद्धेनैकेन तत्र तत् । ततस्तस्मान्महातीर्थाद्बालक्रीडनकी यथा

gaṃgāyāṃ prāpyate puṃsāṃ śrāddhenaikena tatra tat | tatastasmānmahātīrthādbālakrīḍanakī yathā

—บุญผลนั้นเอง มนุษย์ย่อมได้ที่คงคาคือพระคงคา ด้วยการทำศราทธะเพียงครั้งเดียว ณ ที่นั้น แล้วจากมหาตีรถะนั้นไป นางเคลื่อนไหวดุจเด็กหญิงน้อยกำลังเล่นสนุก

गंगायाम्in the Gaṅgā
गंगायाम्:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative)
प्राप्यतेis obtained
प्राप्यते:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलट्-लकार (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is obtained’
पुंसाम्of men/people
पुंसाम्:
Sambandha (Genitive: beneficiaries)
TypeNoun
Rootपुंस्/पुम् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (genitive)
श्राद्धेनby (performing) śrāddha
श्राद्धेन:
Karaṇa (Means)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (instrumental)
एकेनwith a single (one)
एकेन:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘one/single’ qualifying ‘śrāddhena’
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय
तत्that (result)
तत्:
Karma/Viṣaya (Object/That result)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पूर्वोक्त-फलस्य निर्देशः
ततःthen
ततः:
Kāla (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then/thereafter)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apādāna (Source/Comparison point)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतद्-शब्दस्य पञ्चमी-एकवचनरूपं; अव्ययीभावेन ‘from that’
महातीर्थात्from the great tīrtha
महातीर्थात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootमहा + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महच्च तत् तीर्थम्); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (ablative)
बालक्रीडनकीa child’s plaything
बालक्रीडनकी:
Upamāna (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootबाल + क्रीडनकी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (बालस्य क्रीडनकी/बालैः क्रीड्यते इति); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमानार्थे (as a simile-term)
यथाas; like
यथा:
Upamā (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)

Sūta (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Mahātīrtha in Prabhāsa (contextual) compared to Gaṅgā

Type: tirtha

Scene: Two-panel conceptual scene: (1) a devotee performing a single śrāddha on Gaṅgā’s bank; (2) the Prabhāsa mahātīrtha where the Goddess, personified as a playful young girl, moves onward from the sacred spot.

G
Gaṅgā

FAQs

Tīrthas differ in proclaimed potency; the Purāṇa highlights how sacred geography amplifies śrāddha merit.

Prabhāsakṣetra is being praised by comparison with the merit obtainable at the Gaṅgā.

Performance of a single śrāddha at the Gaṅgā is used as a benchmark for merit.