Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

ब्रह्मलोकात्सरिच्छ्रेष्ठां तया पूर्णो भविष्यति । एवमुक्त्वा सुरैः सार्द्धं स्वस्थानं चागमन्मुनिः

brahmalokātsaricchreṣṭhāṃ tayā pūrṇo bhaviṣyati | evamuktvā suraiḥ sārddhaṃ svasthānaṃ cāgamanmuniḥ

“จากพรหมโลก แม่น้ำผู้ประเสริฐที่สุดจะเสด็จมา; ด้วยนาง มหาสมุทรจักเต็มอีกครั้ง” ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว มุนีพร้อมเหล่าเทพก็กลับสู่ที่พำนักของตน

ब्रह्मलोकात्from Brahmaloka
ब्रह्मलोकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक (प्रातिपदिक) = ब्रह्मन् + लोक
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकः)
सरित्-श्रेष्ठाम्the best river
सरित्-श्रेष्ठाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (श्रेष्ठा सरित्)
तयाby her/with it
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
पूर्णःfull/filled
पूर्णः:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सुरैःwith the gods
सुरैः:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपपद (postposition meaning 'together with')
स्वस्थानम्his own abode
स्वस्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वस्थान (प्रातिपदिक) = स्व + स्थान
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य स्थानम्)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
अगमत्went
अगमत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Agastya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (oceanic receiving tīrtha)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Agastya declares Gaṅgā will descend from Brahmaloka and refill the ocean; then he departs with the devas to his abode—an exit scene with celestial movement and calm closure.

B
Brahmaloka
G
Gaṅgā (implied as saricchreṣṭhā)
A
Agastya
D
Devas

FAQs

Sacred rivers are divine instruments of purification and restoration, arriving by providence to heal the world.

Prabhāsa-kṣetra and its oceanic sacred setting, which is promised renewal through Gaṅgā.

No explicit rite; the verse establishes Gaṅgā’s sanctifying role as the basis for tīrtha merit.