Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । जरद्गवात्पूर्वभागे धनुषां षष्टिभिस्त्रिभिः

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi liṃgaṃ vai hāṭakeśvaram | jaradgavātpūrvabhāge dhanuṣāṃ ṣaṣṭibhistribhiḥ

อีศวรตรัสว่า: “แล้วต่อไป โอ้มหาเทวี พึงไปยังลิงคะนามว่า ‘หาฏเกศวร’ ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของชรัทควะ ห่างออกไปหกสิบสามธนุษ”

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; (महā + देवी) कर्मधारय-समास
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
हाटकेश्वरम्Hāṭakeśvara (name of the Lord)
हाटकेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहाटक + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हाटकस्य ईश्वरः)
जरद्गवात्from Jaradgava
जरद्गवात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootजरद्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; (जरत् + गव) कर्मधारय-समास
पूर्वभागेin the eastern part
पूर्वभागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्वभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; (पूर्व + भाग) तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय
धनुषाम्of bows (as a measure)
धनुषाम्:
Sambandha (Relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
षष्टिभिःby sixty
षष्टिभिः:
Karana (Instrument/Measure/करण)
TypeAdjective
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
त्रिभिःby three
त्रिभिः:
Karana (Instrument/Measure/करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: temple

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara addresses Devī, pointing eastward; a pilgrim path leads from Jaradgaveśvara to a golden-hued shrine of Hāṭakeśvara, with distance markers symbolized by bows (dhanuṣ) or stepping-stones.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
H
Hāṭakeśvara
J
Jaradgava

FAQs

Pilgrimage is mapped as disciplined movement through sacred space, guided by Śiva toward specific liṅgas and tīrthas.

Hāṭakeśvara liṅga, described in relation to Jaradgava within Prabhāsa Kṣetra.

The instruction is to go (visit) the liṅga; detailed worship procedures appear in subsequent verses.