Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

पूजामंत्रः । एवं संपूज्य कपिलां कुम्भस्थं च दिवाकरम् । ब्राह्मणे वेदविदुष उभयं प्रतिपादयेत्

pūjāmaṃtraḥ | evaṃ saṃpūjya kapilāṃ kumbhasthaṃ ca divākaram | brāhmaṇe vedaviduṣa ubhayaṃ pratipādayet

มนต์บูชา: เมื่อบูชากปิลาและทิวากร (พระอาทิตย์) ที่ประดิษฐานในหม้อน้ำอย่างครบถ้วนแล้ว พึงถวายทั้งสองโดยพิธีการแด่พราหมณ์ผู้รู้พระเวท

पूजामन्त्रः(this is) the worship-mantra
पूजामन्त्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूजा-मन्त्र (प्रातिपदिक; पूजा + मन्त्र)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/प्रथमा), एकवचनम्; शीर्षक/उक्तिविशेषः
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb: thus)
संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Kriya (Purvakala/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-पूज् (कृदन्त; धातु √पूज् (पूजायाम्) उपसर्गः सम् + ल्यप्/क्त्वा)
Formअव्ययीभावरूपं कृदन्तम्; क्त्वान्त (gerund/absolutive)
कपिलाम्Kapilā (the cow)
कपिलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कुम्भस्थम्situated in the pot
कुम्भस्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकुम्भ-स्थ (प्रातिपदिक; कुम्भ + स्थ)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (दिवाकरस्य)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधक-निपातः (conjunction)
दिवाकरम्the Sun (Divākara)
दिवाकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
ब्राह्मणेto a brāhmaṇa
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (4th/चतुर्थी), एकवचनम्; सम्प्रदानम्
वेदविदुषेto the Veda-knowing (brāhmaṇa)
वेदविदुषे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootवेद-विद्वस् (प्रातिपदिक; वेद + विद्वस्)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (ब्राह्मणस्य)
उभयम्both (items)
उभयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रतिपादयेत्should present/offer
प्रतिपादयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-√पद्/पादय् (धातु; √पद् caus. पादयति, उपसर्गः प्रति)
Formविधिलिङ्-लकारः (Optative/विध्यर्थ), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Narrator/instructor voice within the māhātmya (ritual directive)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Kapilā–Divākara dāna-rite)

Type: kshetra

Scene: A ritual pavilion at Prabhāsa: Kapilā is adorned with garlands; beside her a decorated water-pot (kumbha) bears a solar emblem; a priest completes worship and formally presents the gifts to a serene Veda-knowing brāhmaṇa.

K
Kapilā (cow)
D
Divākara (Sūrya)
K
Kumbha (ritual pot)
B
Brāhmaṇa
V
Veda

FAQs

Worship culminates in dāna: devotion is completed by offering sacred objects to qualified recipients.

Prabhāsa Kṣetra, where this combined Kapilā and Sūrya rite is prescribed for great merit.

Worship Kapilā and Sūrya installed in a kumbha, then donate both to a Veda-learned Brāhmaṇa.