Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कपिलेश्वरमुत्तमम् । शीराभूषणपूर्वेण कोटितीर्थाच्च पश्चिमे

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi kapileśvaramuttamam | śīrābhūṣaṇapūrveṇa koṭitīrthācca paścime

พระอีศวรตรัสว่า: “แล้วแต่จากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยัง ‘กปิเลศวร’ อันประเสริฐ ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของโกฏิตีรถะ และทางตะวันออกของศีราภูษณะ”

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/हेतुवाचक (then/thereafter)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महती देवी)
कपिलेश्वरम्Kapileśvara
कपिलेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपिल + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कपिलस्य ईश्वरः)
उत्तमम्excellent/supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (कपिलेश्वरम् प्रति)
शीराभूषणपूर्वेणto the east of Śīrābhūṣaṇa
शीराभूषणपूर्वेण:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशीर + आभूषण + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (मार्ग/देश-विशेषणरूपेण), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (शीराभूषणस्य पूर्वेण)
कोटितीर्थात्from Koṭitīrtha
कोटितीर्थात्:
Apadana (Reference point/source/अपादान)
TypeNoun
Rootकोटि + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कोटि-तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पश्चिमेin the west/to the west
पश्चिमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; देशवाचक

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kapileśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Mahādevī, pointing across a coastal sacred map: Koṭitīrtha on one side, Śīrābhūṣaṇa on the other, with Kapileśvara shrine centered as the destination.

K
Kapileśvara
K
Koṭitīrtha
Ś
Śīrābhūṣaṇa
M
Mahādevī

FAQs

Holy places are mapped and remembered as living sacred geography; approaching Kapileśvara is itself presented as a dharmic act.

Kapileśvara in Prabhāsa-kṣetra, located between Koṭitīrtha and Śīrābhūṣaṇa as described.

A general injunction to go (yātrā/visit) to Kapileśvara; no specific rite is detailed in this verse.