Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तस्य दक्षिणनैरृत्ये नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं पापहरं देवि स्वयं सोमप्रतिष्ठितम्

īśvara uvāca | tasya dakṣiṇanairṛtye nātidūre vyavasthitam | liṃgaṃ pāpaharaṃ devi svayaṃ somapratiṣṭhitam

อีศวรตรัสว่า: โอ้เทวี ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้จากที่นั้นไม่ไกล มีลึงค์ผู้ขจัดบาปตั้งอยู่ ซึ่งโสมะ (พระจันทร์) ได้สถาปนาด้วยพระองค์เอง

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वचँ परिभाषणे)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
tasyaof it/of that
tasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
dakṣiṇa-nairṛtyein the southern and south-western (quarter)
dakṣiṇa-nairṛtye:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक) + nairṛtya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः (दक्षिण-नैरृत्य-दिशोः) दिक्प्रदेशे
nanot
na:
Negation (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपातः
ati-dūrevery far (away)
ati-dūre:
Adhikarana (Location/degree/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय/उपसर्ग) + dūra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावः (‘अति दूरतः/अत्यन्तं दूर’), ‘न’ इत्यनेन निषिद्धम्
vyavasthitamsituated; established
vyavasthitam:
Karta/Predicate (Predicative/विशेष्य-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvyavasthita (प्रातिपदिक; √sthā स्था गतिनिवृत्तौ/अवस्थान, उपसर्गाः vi-ava-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘स्थितम्/स्थितम्’
liṅgamliṅga (Śiva emblem)
liṅgam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
pāpa-haramsin-removing
pāpa-haram:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa (प्रातिपदिक) + hara (प्रातिपदिक; √hṛ हरँ हरणे)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (‘पापं हरति’), विशेषणम्
deviO goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
svayamby himself
svayam:
Kartṛviśeṣaṇa (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय; स्वयम्-शब्दः (reflexive adverb)
soma-pratiṣṭhitaminstalled by Soma
soma-pratiṣṭhitam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsoma (प्रातिपदिक) + pratiṣṭhita (प्रातिपदिक; √sthā स्था, उपसर्गः prati-, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः (‘सोमेन प्रतिष्ठितम्’), विशेषणम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Candreśvara (Candreśa) Liṅga

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva speaking to Devī, pointing toward the south-west where a radiant liṅga stands; Soma (Moon-god) is shown in the past act of consecration, pouring water and offering white lotuses.

Ś
Śiva (Īśvara)
D
Devī (Pārvatī)
S
Soma/Candramā (Moon)
L
Liṅga (Candreśvara)

FAQs

Sacred installations made with devotion become enduring sources of purification; Śiva-liṅga worship removes pāpa.

The Candreśvara liṅga area within Prabhāsakṣetra, associated with Soma’s installation.

Implicitly, worship of the Soma-established liṅga for sin-removal; details follow in subsequent verses.