
บทที่ 342 ในปรภาสขันฑะกล่าวถึงพระอีศวรทรงชี้แนะสถานที่ศักดิ์สิทธิ์โดยเฉพาะ ในทิศใต้–ไนรฤติยะไม่ไกล มีลึงค์ผู้ขจัดบาปซึ่งโสมะ (พระจันทร์) ตั้งไว้ด้วยตนเอง เรียกว่า “จันเทรศ/จันเทรศวร” ใกล้กันมีแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ชื่อ “อมฤตะกุณฑะ” ซึ่งรู้จักอีกนามว่า “กะลากุณฑะ” ลำดับพิธีกรรมถูกกำหนดชัดเจน—อาบน้ำชำระ (สนานะ) ในกุณฑะก่อน แล้วจึงบูชาจันเทรศวร ผลบุญที่กล่าวไว้ยิ่งใหญ่ คือได้ผลแห่งตบะเทียบเท่าพันปี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสระ (ตะฑากะ) ที่พระจันทร์สร้างไว้ มีขนาดสิบหกช่วงคันธนู และตั้งอยู่ตามแนวตะวันออก–ตะวันตกเมื่อเทียบกับจันเทรศ ทำให้ตอนนี้เสมือนแผนที่นำทางแห่งทีรถะ ตอนท้ายระบุว่าอยู่ในปรภาสขันฑะ ภาคปรภาสเกษตรมหาตมยะ ในสายเรื่องอาศาปูรา-มหาตมยะ
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्य दक्षिणनैरृत्ये नातिदूरे व्यवस्थितम् । लिंगं पापहरं देवि स्वयं सोमप्रतिष्ठितम्
อีศวรตรัสว่า: โอ้เทวี ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้จากที่นั้นไม่ไกล มีลึงค์ผู้ขจัดบาปตั้งอยู่ ซึ่งโสมะ (พระจันทร์) ได้สถาปนาด้วยพระองค์เอง
Verse 2
तत्रैवामृतकुण्डं तु कलाकुण्डं तु तत्स्मृतम् । तत्र स्नात्वा तु चंद्रेशं यो नरः पूजयिष्यति
ที่นั่นเองมีอมฤตะกุณฑะ ซึ่งยังเป็นที่ระลึกนามว่า กะลากุณฑะด้วย เมื่ออาบน้ำชำระที่นั่นแล้ว ผู้ใดบูชาจันเทรศะ (จันเทรศวร)…
Verse 3
स तु वर्षसहस्रस्य तपःफलमवाप्स्यति । तत्रैव संस्थितं देवि तडागं चंद्रनिर्मितम्
…ผู้นั้นย่อมได้ผลแห่งตบะพันปีโดยแท้ และที่นั่นเอง โอ้เทวี ยังมีสระน้ำซึ่งพระจันทร์ทรงสร้างไว้
Verse 4
धनुःषोडशविस्तारं चंद्रेशात्पूर्वपश्चिमे । तत्पूर्वं ते समाख्यातं मुक्तिदानादिपूर्वकम्
สระนั้นกว้างยาวสิบหกธนู อยู่ทอดไปทางทิศตะวันออกและตะวันตกของจันเทรศะ ก่อนหน้านี้เราได้บอกแก่เธอแล้ว เริ่มตั้งแต่ฤทธิ์ในการประทานโมกษะและผลอื่น ๆ
Verse 342
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आशापूरमाहात्म्ये चंद्रेश्वरकलाकुण्डतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ดังนี้ จบ “อธิบายมหิมาแห่งทีรถะ จันเทรศวร–กาลากุณฑะ” อันเป็นอธยายที่ ๓๔๒ ในอาศาปูร-มหาตมยะ ภายในประภาสกษेत्र-มหาตมยะ ภาคแรก แห่งประภาสขันธ์ที่ ๗ ของศรีสกันทมหาปุราณะ (สังหิตา ๘๑,๐๐๐ ศฺโลกะ)