Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

एवं तलस्वामिचरित्रमुत्तमं श्रुतं पुरा सिद्धमहर्षिसंघैः । श्रुत्वा प्रभावं तलदेवसन्निधौ प्राप्नोति सर्वं मनसा यदीप्सितम्

evaṃ talasvāmicaritramuttamaṃ śrutaṃ purā siddhamaharṣisaṃghaiḥ | śrutvā prabhāvaṃ taladevasannidhau prāpnoti sarvaṃ manasā yadīpsitam

ดังนี้ เรื่องราวอันประเสริฐของตลสวามีนี้ เคยได้ยินมาแต่กาลก่อนโดยหมู่มหาฤษีผู้สำเร็จแล้ว ครั้นได้ฟังเดชานุภาพ ณ เบื้องพระพักตร์แห่งเทวะตละ ผู้นั้นย่อมได้ทุกสิ่งที่ปรารถนาในดวงใจ

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)
तलस्वामि-चरित्रम्the story/legend of Talasvāmin
तलस्वामि-चरित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतलस्वामि (प्रातिपदिक) + चरित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; एकवचन (neuter; nominative/accusative singular)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (agreeing with चरित्रम्)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगसामर्थ्य (heard)
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: formerly)
सिद्धम्established
सिद्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिध् (धातु) → सिद्ध (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (established/verified)
महर्षि-संघैःby the assemblies of great sages
महर्षि-संघैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक) + संघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन (instrumental plural)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive relation/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
प्रभावम्the power/glory
प्रभावम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (accusative singular)
तलदेव-सन्निधौin the presence of the deity Taladeva
तलदेव-सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतलदेव (प्रातिपदिक) + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन (locative singular)
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलट् लकार (present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (accusative singular)
मनसाby the mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (instrumental singular)
यत्whatever
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (desired)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Talasvāmi (Tala-deva-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: An assembly of siddha sages seated in a semicircle, listening to the Talasvāmi-caritra; the shrine glows behind a curtain; a devotee in the foreground listens with tears of devotion, a thought-bubble-like motif showing their heart’s wish being fulfilled.

T
Talasvāmi
S
Siddha
M
Maharṣi

FAQs

Śravaṇa of a tīrtha’s māhātmya is itself a potent sādhana, especially when done near the deity’s presence.

The sannidhi (presence) of the Tala-deva/Talasvāmi at Prabhāsakṣetra.

Hearing (śravaṇa) the Talasvāmi māhātmya, ideally in the deity’s vicinity, as a means to attain desired ends.