Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

आहोक्ते पुंडरीकाक्ष और्वं हि वाडवं तदा । त्वां प्रापयिष्ये यत्रापः केन यानेन वाडव

āhokte puṃḍarīkākṣa aurvaṃ hi vāḍavaṃ tadā | tvāṃ prāpayiṣye yatrāpaḥ kena yānena vāḍava

แล้วปุณฑรีกाक्षะจึงกล่าวแก่วาฑวะ (เอารวะ) ว่า “เราจักพาเจ้าสู่ที่ซึ่งสายน้ำสถิตอยู่—แต่โอ้วาฑวะ เจ้าจะไปด้วยพาหนะใด?”

āhoah!/indeed
āho:
Avyaya (Interjection/निपात)
TypeIndeclinable
Rootāho (अव्यय)
Formअव्ययम्; विस्मय/सम्बोधनार्थक-निपातः (interjection)
uktewhen it was said
ukte:
Saptami-absolute (Circumstance/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootvac (धातु) → ukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘उक्ते’ = ‘(तस्मिन्) उक्ते’ (locative absolute sense)
puṃḍarīkākṣaO lotus-eyed one
puṃḍarīkākṣa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpuṃḍarīka + akṣa (प्रातिपदिक)
Formसमासः: पुंडरीक इव अक्षिणी यस्य सः (बहुव्रीहिः); पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
aurvamAurva (name)
aurvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaurva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (नाम/विशेष्यरूपेण)
hiindeed
hi:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः
vāḍavamVāḍava (name)
vāḍavam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāḍava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (सम्बोधनस्य/नाम्नः कर्मरूपेण)
tadāthen
tadā:
Avyaya (Time/काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम्
tvāmyou
tvām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
prāpayiṣyeI will cause (you) to reach
prāpayiṣye:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√āp/√āp (धातु) (कारण-प्रयोगः)
Formलृट्-लकारः (भविष्यत्/future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; णिच्-प्रत्ययार्थे causative sense ‘to cause to reach’
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-सम्बन्धबोधकः (where)
āpaḥwaters
āpaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे (अप्-शब्दः), प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
kenaby what?
kena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
yānenaby a vehicle
yānena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
vāḍavaO Vāḍava
vāḍava:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvāḍava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

Puṇḍarīkākṣa (Viṣṇu)

Tirtha: Apāṃ-sthāna (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Implied: sages/assembly receiving the Prabhāsa-māhātmya; within scene: Puṇḍarīkākṣa speaks to Vāḍava

Scene: Puṇḍarīkākṣa (Viṣṇu) addresses Vāḍava/Aurva, asking by what conveyance he should be taken to the ‘abode of waters’; the setting hints at a coastal sacred landscape with ritual gravitas.

P
Puṇḍarīkākṣa (Viṣṇu)
A
Aurva
V
Vāḍava
Ā
Āpaḥ (Waters)

FAQs

Divine guidance (Viṣṇu as Puṇḍarīkākṣa) directs powerful forces toward their proper destination and function.

The story belongs to Prabhāsakṣetra’s māhātmya framework, supporting the sacred prominence of Prabhāsa through mythic theology.

None; it is a narrative exchange about conveyance and reaching the Waters.