Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

सावित्रीसहिताः सर्वाः सख्यः संप्रेषितास्तदा । ततो विसृज्य तां देवी नदी भूत्वा सरस्वती

sāvitrīsahitāḥ sarvāḥ sakhyaḥ saṃpreṣitāstadā | tato visṛjya tāṃ devī nadī bhūtvā sarasvatī

ครั้นแล้วสหายทั้งปวงพร้อมด้วยสาวิตรีถูกส่งกลับไป ต่อมาเทวีได้ปล่อยนางนั้น แล้วทรงแปรเป็นสายน้ำ กลายเป็นแม่น้ำสรัสวตี

सावित्रीwith Sāvitrī
सावित्री:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (instrumental, 3rd), एकवचन; 'सहित' इत्यनेन सह (with Sāvitrī)
सहिताःaccompanied (together)
सहिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह (उपसर्ग/अव्यय) + इ (धातु) → सहित (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन; 'सहिता' = accompanied
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन
सख्यःfemale friends
सख्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसखी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन
संप्रेषिताःwere sent
संप्रेषिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + इष्/प्रेष् (धातु) → संप्रेषित (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगभावः (sent/ dispatched)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
ततःthereupon
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), अपादान/क्रमसूचक (thereupon/from that)
विसृज्यhaving dismissed/let go
विसृज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि + सृज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन
नदीa river
नदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-नाम (predicate noun)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-नाम (appositional/predicate)

Narrator (Purāṇic narration within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha: Sarasvatī (Prabhāsa context)

Type: river

Scene: A divine woman dismisses her companions (including Sāvitrī); then, in a wondrous metamorphosis, her form becomes flowing water—Sarasvatī—emerging as a river across the sacred land.

S
Sarasvatī
S
Sāvitrī

FAQs

Divinity manifests tangibly as sacred geography—Devī herself becomes the tīrtha for the welfare of beings.

Prabhāsa-kṣetra’s sacred narrative is being developed through the manifestation of Sarasvatī as a river.

None explicitly; the verse establishes the sacred status of the river-form (nadī-rūpa) of the Goddess.