Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तस्माद्वायव्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । संगमेश्वरनामाढ्यमृषयो यत्र संगताः

īśvara uvāca | tasmādvāyavyadigbhāge sthitaṃ pāpapraṇāśanam | saṃgameśvaranāmāḍhyamṛṣayo yatra saṃgatāḥ

อีศวรตรัสว่า: จากที่นั้นไปทางทิศพายัพ (ตะวันตกเฉียงเหนือ) มีสถานศักดิ์สิทธิ์ผู้ทำลายบาป ตั้งอยู่ งดงามด้วยนามว่า ‘สังคเมศวร’ ที่ซึ่งเหล่าฤษีมาชุมนุมกัน

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपदम्
tasmātfrom there
tasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; पञ्चमी (5th/Ablative); एकवचन
vāyavya-dig-bhāgein the north-western quarter-part
vāyavya-dig-bhāge:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootvāyavya-dik-bhāga (प्रातिपदिक; वायव्य + दिक् + भाग)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन
sthitamsituated
sthitam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; ‘स्थित’ = situated
pāpa-praṇāśanamdestroyer of sins
pāpa-praṇāśanam:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootpāpa-praṇāśana (प्रातिपदिक; पाप + प्रणाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन
saṃgameśvara-nāma-āḍhyamrich with the name ‘Saṃgameśvara’ (called Saṃgameśvara)
saṃgameśvara-nāma-āḍhyam:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsaṃgama-īśvara-nāman-āḍhya (प्रातिपदिक; संगम + ईश्वर + नामन् + आढ्य)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifying pāpapraṇāśanam)
ṛṣayaḥsages
ṛṣayaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); बहुवचन (Plural)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location marker)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb ‘where’)
saṃgatāḥassembled
saṃgatāḥ:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-gam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); बहुवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Saṃgameśvara

Type: sangam

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva speaks, pointing to the northwest; a confluence landscape appears with two streams meeting, a small Saṃgameśvara liṅga-shrine on the bank, and groups of sages seated in assembly.

Ī
Īśvara (Śiva)
S
Saṃgameśvara
Ṛṣis
V
Vāyavya (northwest direction)

FAQs

Holy places associated with Śiva are presented as sin-destroying and as natural gathering points for sages and spiritual discipline.

Saṃgameśvara, a sin-destroying site in the Prabhāsakṣetra sacred geography.

No explicit rite is stated here; the verse primarily locates and praises Saṃgameśvara.