Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

नरस्त्रीनपुंसकाख्याश्च जातिभेदा जरायुजाः । चतुष्पदाश्च पशवो ग्राम्याश्चारण्यजास्तथा

narastrīnapuṃsakākhyāśca jātibhedā jarāyujāḥ | catuṣpadāśca paśavo grāmyāścāraṇyajāstathā

ชาย หญิง และผู้มีเพศที่สาม—ต่างกันไปตามกำเนิด—ล้วนเป็นผู้เกิดจากครรภ์ ทั้งสัตว์สี่เท้าด้วย ไม่ว่าบ้านเลี้ยงหรืออยู่ป่า ก็เป็นครรภ์เกิดเช่นกัน

नरmen
नर:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (class-name; in list)
स्त्रीwomen
स्त्री:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (class-name; in list)
नपुंसकneuters
नपुंसक:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootनपुंसक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (class-name; in list)
आख्याःcalled, named
आख्याः:
Karta (Subject complement qualifier)
TypeAdjective
Rootआख्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (to नर/स्त्री/नपुंसक—‘called/named’)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
जातिभेदाःdifferences of species/kinds
जातिभेदाः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootजाति-भेद (प्रातिपदिक; जाति + भेद)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (nominative plural)
जरायुजाःwomb-born beings
जरायुजाः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootजरायुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (nominative plural; class)
चतुष्पदाःfour-footed (animals)
चतुष्पदाः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootचतुष्-पद (प्रातिपदिक; चतुष् + पद)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम् (nominative plural)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
पशवःbeasts, animals
पशवः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
ग्राम्याःdomestic
ग्राम्याः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (to पशवः)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
आरण्यजाःwild, forest-born
आरण्यजाः:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootआरण्यज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम् (to पशवः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/adverb)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/प्रकारार्थकः

Unspecified (narrative voice within Prabhāsakṣetramāhātmya; context suggests a Purāṇic narrator describing classifications of beings)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A teaching tableau showing diverse humans (man, woman, third-gender figure) alongside domesticated cattle and wild deer, all under a unifying banner of jarāyuja (womb-born).

FAQs

All embodied beings arise through ordered natural processes; recognizing this supports humility and dharmic regard for life.

Prabhāsa-kṣetra is the broader setting; this verse functions as cosmological framing within its māhātmya.

None in this verse; it is descriptive rather than prescriptive.