Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

स तथेति प्रतिज्ञाय ददौ तेभ्यः पुरं वरम् । सप्तभौमैः शशांकाभैः प्रासादैः परिभूषितम् । नानाग्रामसमायुक्तं सर्वतः सीमयान्वितम्

sa tatheti pratijñāya dadau tebhyaḥ puraṃ varam | saptabhaumaiḥ śaśāṃkābhaiḥ prāsādaiḥ paribhūṣitam | nānāgrāmasamāyuktaṃ sarvataḥ sīmayānvitam

ครั้นทรงปฏิญาณว่า “เป็นเช่นนั้นเถิด” แล้ว จึงประทานนครอันประเสริฐแก่พวกเขา—ประดับด้วยปราสาทเจ็ดชั้นสุกสว่างดุจแสงจันทร์ เชื่อมโยงด้วยหมู่บ้านนานา และมีเขตแดนกำหนดชัดเจนโดยรอบทุกทิศ

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्तरि), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
इतिthus/so (quoting)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
प्रतिज्ञायhaving promised
प्रतिज्ञाय:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्रति√ज्ञा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), बहुवचन; सर्वनाम
पुरम्city
पुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वरम्excellent
वरम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of पुरम्)
सप्तभौमैःwith seven-storeyed (ones)
सप्तभौमैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसप्त + भौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), बहुवचन; द्विगु-समास (numerical compound)
शशांकाभैःmoon-bright
शशांकाभैः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशशाङ्क + आभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शशाङ्कस्य आभा इव)
प्रासादैःwith palaces
प्रासादैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
परिभूषितम्adorned
परिभूषितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि√भूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पुरम्)
नानाग्रामसमायुक्तम्connected with many villages
नानाग्रामसमायुक्तम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना + ग्राम + समायुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (नानाग्रामैः समायुक्तम्)
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Desha-adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: from all sides)
सीमयाwith boundary
सीमया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसीमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
अन्वितम्endowed/possessed
अन्वितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; √इ ‘to go’ + क्त)
Formभूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पुरम्)

Narrative voice (contextually Sūta’s narration begins next verse; this verse continues the narrative about the Lord’s grant)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (city within its ambit)

Type: kshetra

Scene: Maheśvara grants a ‘vara-nagara’: a luminous cityscape with seven-storied, moon-white mansions, surrounded by villages and clear boundary markers; devotees receive the boon in awe.

M
Maheśvara (implied)
C
City (pura)
V
Villages (grāma)

FAQs

Divine promises in a māhātmya are not abstract—Śiva’s grace supports a stable dharmic community around the tīrtha.

The broader Prabhāsakṣetra sacred region, where the devotees are enabled to reside near the tīrthas.

No explicit ritual; the emphasis is on divine anugraha (favor) facilitating continued tīrtha-vāsa and dharmic living.