Adhyaya 314
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 314

Adhyaya 314

ในบทสนทนาที่อีศวรตรัสกับเทวี บทนี้กล่าวถึงสถานที่แสวงบุญอันประเสริฐชื่อ ‘ฤษิตีรถะ’ ตั้งอยู่ริมทะเล ในเขตที่เกี่ยวเนื่องกับเทวกุละ (devakulāgneiyyāṃ gavyūtyāṃ) สถานที่นี้งดงามยิ่งและทรงพลังทางธรรมเป็นพิเศษ อีกทั้งมีฤๅษีปรากฏในรูปคล้ายศิลา (pāṣāṇākṛtayaḥ) ซึ่งมนุษย์ยัง ‘เห็น’ ได้ และประกาศชัดว่าเป็นที่ทำลายบาปทั้งปวง กำหนดพิธีและกาลเวลาไว้ว่า ในวันอมาวาสยา (วันเดือนดับ) เดือนเชษฐะ ผู้มีศรัทธาควรอาบน้ำชำระและโดยเฉพาะทำปิณฑทาน (piṇḍa-dāna) เพื่อบูชาบรรพชน ณ สังฆมของน้ำฤษิโตยา การอาบน้ำและทำศราทธะ (śrāddha) ถือว่าเป็นกิจอันหาได้ยากและให้ผลยิ่งนัก ต่อจากนั้นยังสรรเสริญการให้โคทาน (go-pradāna) และสั่งให้เลี้ยงพราหมณ์ตามกำลัง เพื่อให้การจาริกสู่ทีรถะประกอบด้วยทานธรรมและการต้อนรับอาคันตุกะผู้ควรเคารพ

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ देवकुलाग्नेय्यां गव्यूत्या तत्र संस्थितम् । समुद्रस्य तटे रम्यमृषितीर्थमनुत्तमम्

อีศวรตรัสว่า “ต่อไป ในทิศอาคเนย์แห่งเทวคุละ ห่างไปหนึ่งคัวยูติ ณ ชายฝั่งมหาสมุทร มีฤษิตีรถะอันงดงามและยอดยิ่งหาที่เปรียบมิได้”

Verse 2

पाषाणाकृतयस्तत्र ऋषयोऽद्यापि संस्थिताः । दृश्यंते मानुषे देवि सर्वपातकनाशनाः

ณ ที่นั้น พระเทวีเอ๋ย เหล่าฤๅษีผู้มีรูปดุจศิลา ยังสถิตอยู่จนบัดนี้ ปรากฏให้เห็นในโลกมนุษย์ และยังทำลายบาปใหญ่ทั้งปวง

Verse 3

तत्र ज्येष्ठे त्वमावास्यां प्राप्यते नाधमैर्न्नरैः । पिंडदानं विशेषेण स्नानं श्रद्धासमन्वितैः

ณ ที่นั้น ในวันอมาวาสีเดือนเชษฐะ คนใจต่ำย่อมไม่บรรลุผลอันเต็มเปี่ยม แต่ผู้ประกอบด้วยศรัทธา—โดยเฉพาะด้วยการถวายปิณฑะและการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์—ย่อมได้ผลนั้น

Verse 4

ऋषितोयासंगमे तु स्नानं श्राद्धं सुदुर्लभम् । गोप्रदानं प्रशंसंति तत्र ते मुनिपुगवाः । भोजनं ब्राह्मणानां तु यथाशक्त्या प्रदापयेत्

ณ สังฆมแห่งฤษิโตยะ การอาบน้ำและประกอบศราทธะเป็นสิ่งยากยิ่ง (เปี่ยมบุญนัก) ที่นั่นเหล่ามุนีผู้ประเสริฐสรรเสริญการถวายโคทาน และควรจัดภัตตาหารแก่พราหมณ์ตามกำลังศรัทธาและกำลังทรัพย์

Verse 314

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मूलचंडीशमाहात्म्य ऋषितीर्थसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ดังนี้ จบลงเป็นอันสิ้นสุด บทที่สามร้อยสิบสี่ ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งมูลจัณฑีศะ และมหิมาแห่งสังฆมที่ฤษิตีรถะ” ในปรภาสเขณฑ์ บทมหาตมยะปรภาสเกษตร ภาคแรก แห่งศรีสกันทะมหาปุราณะ สังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก