Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

तेन वाक्येन पार्वत्या जिज्ञासार्थं कृतं मनः । चतुर्द्दशविधस्यापि भूतग्रामस्य यः प्रभुः

tena vākyena pārvatyā jijñāsārthaṃ kṛtaṃ manaḥ | caturddaśavidhasyāpi bhūtagrāmasya yaḥ prabhuḥ

ด้วยถ้อยคำนั้น จิตของพระปารวตีจึงหันไปสู่ความใคร่รู้; เพราะพระองค์ทรงเป็นเจ้าเหนือหมู่สรรพภูตทั้งปวง แม้จำแนกเป็นสิบสี่ประเภทก็ตาม

तेनby/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; demonstrative pronoun ‘by/with that’
वाक्येनby the statement/words
वाक्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पार्वत्याby Pārvatī
पार्वत्या:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
जिज्ञासा-अर्थम्for the sake of inquiry
जिज्ञासा-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootजिज्ञासा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जिज्ञासायाः अर्थः)
कृतम्made
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकालिक-कर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘made/done’
मनःmind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चतुर्दश-विधस्यof the fourteenfold
चतुर्दश-विधस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (संख्या-प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (चतुर्दशानां विधः)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; particle (emphasis/‘also/even’)
भूत-ग्रामस्यof the host/collection of beings
भूत-ग्रामस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानां ग्रामः)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; relative pronoun
प्रभुःlord/master
प्रभुः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Narrator (unmarked; within the ongoing Prabhāsa Khaṇḍa narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Pārvatī, stirred by a statement, turns inward toward inquiry; the verse then expands to a cosmic assertion of Śiva’s lordship over the multitude of beings, suggesting a shift from emotion to metaphysical reflection.

P
Pārvatī
P
prabhu (Lord)
B
bhūtagrāma (host of beings)

FAQs

Sacred inquiry (jijñāsā) is praised; right understanding of the Lord’s cosmic sovereignty dispels error.

Prabhāsakṣetra, whose māhātmya frames theology through narrative events connected to Śiva and Pārvatī.

None; it highlights theological reflection rather than practice.