Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

स्तुवंति विविधैः स्तोत्रैर्मन्यमाना महेश्वरम् । ज्ञात्वा ध्यानेन देवस्य त्रिनेत्रत्वमुपागताः

stuvaṃti vividhaiḥ stotrairmanyamānā maheśvaram | jñātvā dhyānena devasya trinetratvamupāgatāḥ

ครั้นถือว่าสภาวะนั้นเป็นพระกรุณาของพระมหेशวร พวกเขาจึงสรรเสริญด้วยบทสวดนานาประการ; และเมื่อรู้แจ้งด้วยสมาธิภาวนาแด่เทพเจ้า ก็ทราบว่าตนได้บรรลุภาวะสามเนตรแล้ว

स्तुवन्तिthey praise
स्तुवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलट्-लकारः (Present) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) बहुवचनम्
विविधैःwith various
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘स्तोत्रैः’)
स्तोत्रैःhymns
स्तोत्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) बहुवचनम्; करणम् (means)
मन्यमानाःconsidering, deeming
मन्यमानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) (शानच्-प्रत्यय; वर्तमानकाले कृदन्त)
Formशानच्-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः (present middle participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘considering/holding as’
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमह + ईश्वर (प्रातिपदिके; समासः)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; कर्म
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive); ‘having known/realized’
ध्यानेनby meditation
ध्यानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनम्; करणम् (by meditation)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) एकवचनम्
त्रिनेत्रत्वम्three-eyed state
त्रिनेत्रत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि + नेत्र + त्व (प्रातिपदिके; समासः)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; कर्म
उपागताःhaving attained
उपागताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउप + गम् (धातु) (क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP) ‘having reached/attained’

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this excerpt)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya sages

Scene: The sages rise from meditation into collective hymn-singing, hands folded; their faces show gratitude and awe as the third-eye sign glows subtly.

M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

Dhyāna and stotra together mature devotion—inner realization expresses itself as praise and recognition of Śiva’s grace.

Prabhāsa-kṣetra (Saṅgāleśvara context), where hymns and meditation are said to bear exceptional fruit.

Stotra-pāṭha (recitation of hymns) and dhyāna (meditation) upon Śiva.