Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

शय्यायां विगतप्राणा ये च शौचविवर्जिताः । अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये अपुनर्भवदायके

śayyāyāṃ vigataprāṇā ye ca śaucavivarjitāḥ | asmiṃstīrthe mahāpuṇye apunarbhavadāyake

ผู้ที่สิ้นลมบนที่นอน และผู้ที่ตายโดยปราศจากความบริสุทธิ์แห่งพิธีกรรม—ในทีรถะมหาบุญนี้ ผู้ประทานความพ้นจากการเกิดใหม่ สภาพของเขาย่อมแปรเปลี่ยนด้วยความศักดิ์สิทธิ์

शय्यायाम्on a bed
शय्यायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशय्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विगतप्राणाःdeprived of life-breath; lifeless
विगतप्राणाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविगत + प्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहिः (विगताः प्राणाः यस्य/येषां ते)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
शौचविवर्जिताःdevoid of purity/cleanliness
शौचविवर्जिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशौच + विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पञ्चमी-तत्पुरुषः (शौचात् विवर्जितः)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
तीर्थेin the sacred ford/pilgrimage place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
महापुण्येhighly meritorious
महापुण्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महत् पुण्यम्)
अपुनर्भवदायकेgranting non-rebirth (liberation)
अपुनर्भवदायके:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + पुनर्भव + दायक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (अपुनर्भवं ददाति इति)

Narrative voice within Prabhāsakṣetra-māhātmya (speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Prabhāsa (mahāpuṇya tīrtha)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī

Scene: Inside a simple pilgrim rest-house near the Prabhāsa shrine, a dying person lies on a bed; attendants hold a lamp and water-pot, while the distant Somnātha liṅga radiates, symbolically purifying lack of śauca and granting apunarbhava.

P
Prabhāsa
T
Tīrtha
S
Saṃgāleśvara

FAQs

A mahā-tīrtha can elevate even imperfect end-of-life circumstances, pointing to the primacy of sacred place and devotion in Puranic dharma.

The mahāpuṇya tīrtha of Prabhāsakṣetra, associated with Saṃgāleśvara.

No specific rite is described here; the verse characterizes the tīrtha as apunarbhavadāyaka (granting non-rebirth).