Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

ईश्वर उवाच । ममोत्संगस्थिता देवि किं त्वं सास्राविलेक्षणा । अद्यापि किमपूर्णं ते तत्सर्वं करवाण्यहम्

īśvara uvāca | mamotsaṃgasthitā devi kiṃ tvaṃ sāsrāvilekṣaṇā | adyāpi kimapūrṇaṃ te tatsarvaṃ karavāṇyaham

อีศวรตรัสว่า: “โอ้เทวี ผู้ประทับอยู่บนตักของเรา เหตุใดดวงตาของเจ้าจึงเอ่อล้นด้วยน้ำตา? แม้บัดนี้ สิ่งใดเล่ายังไม่สมปรารถนา? เราจักบันดาลให้ครบถ้วนทั้งหมดนั้น”

īśvaraḥĪśvara (the Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
utsaṅgasthitāsitting on (my) lap
utsaṅgasthitā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootutsaṅga (प्रातिपदिक) + sthita (कृदन्त, √sthā, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (उत्सङ्गे स्थितेति); विशेषणम् (देवि इत्यस्य)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
kimwhy? / what?
kim:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
sāsrāvilekṣaṇāwith eyes clouded by tears
sāsrāvilekṣaṇā:
Pradhana-predicative (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa- (उपसर्ग/समासपूर्वपद) + aśru (प्रातिपदिक) + āvila (प्रातिपदिक) + īkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (अश्रुभिः आविलानि ईक्षणानि यस्याः सा)
adyāpieven now; still
adyāpi:
Desha-Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय) + api (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययसमूहः (adverb: 'even today/still')
kimwhat?
kim:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
apūrṇamincomplete; unfulfilled
apūrṇam:
Pradhana-predicative (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + pūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास/उपपद (not complete)
teof you; for you
te:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (Genitive) / चतुर्थी (Dative), एकवचन; अत्र षष्ठी—'of you/for you'
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (tat + sarvam इति संधिः)
sarvamall (that)
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'everything'
karavāṇiI will do; let me do
karavāṇi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलोट् (Imperative/volitive), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; 'let me do / I shall do'
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī/Umā)

Scene: Śiva sits with Devī upon his lap (utsanga), gently lifting her face as her eyes brim with tears; the moment is private, compassionate, and reassuring.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī/Gaurī)

FAQs

The Lord is approachable and compassionate; sincere devotion leads to divine reassurance and fulfillment.

The dialogue is embedded in the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, connecting divine grace with the sanctity of Prabhāsa.

None; the verse introduces boon-giving (vara-pradāna) as the narrative outcome of stotra and devotion.