Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

स्नायात्प्रभातसमये मकरस्थे रवौ प्रिये । किञ्चिदभ्युदिते सूर्ये शृणु तस्य च यत्फलम्

snāyātprabhātasamaye makarasthe ravau priye | kiñcidabhyudite sūrye śṛṇu tasya ca yatphalam

โอ้ที่รัก พึงอาบน้ำชำระในยามรุ่งอรุณ เมื่อพระอาทิตย์สถิตในราศีมกร และเมื่อพระอาทิตย์เพิ่งโผล่ขึ้นเล็กน้อย—จงฟังผลบุญแห่งการอาบน้ำนั้นเถิด

स्नायात्should bathe
स्नायात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
प्रभातसमयेat dawn-time
प्रभातसमये:
Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभात-समय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभातस्य समयः)
मकरस्थेwhen (the sun) is in Capricorn
मकरस्थे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमकर-स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—सप्तमी-तत्पुरुष (मकरे स्थितः)
रवौin/when the Sun
रवौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
किञ्चित्a little
किञ्चित्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formपरिमाण/अल्पत्वबोधक अव्यय (adverb: a little)
अभ्युदितेwhen risen
अभ्युदिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि-उद्-इ (धातु) → अभ्युदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सप्तमी-सम्बन्धे (when risen)
सूर्येwhen the sun
सूर्ये:
Adhikarana (Time-locative/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
शृणुhear
शृणु:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
यत्which
यत्:
Visheshana (Relative/विशेषण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

Śiva (deduced from vocative priye/varānane and Māhātmya teaching tone)

Tirtha: Prabhāsa snāna-tīrtha (Māgha, Makara-ravi)

Type: ghat

Listener: ‘Priye/varānane’ addressed listener

Scene: Dawn at a sacred water-edge; the Sun just risen above the horizon, pilgrims stepping into water with folded hands; subtle zodiac/Capricorn motif near the solar disc; atmosphere of cool morning austerity.

R
Ravi (Sun)
M
Makara (Capricorn)

FAQs

Timely, faith-filled tīrtha-bathing—especially at dawn—multiplies merit and opens the way to purification.

Prabhāsa-kṣetra and its tīrthas, within the Prabhāsa Khaṇḍa’s Prabhāsakṣetra Māhātmya.

Snāna (sacred bathing) at dawn, specifically when the Sun is in Makara (Capricorn) and just after sunrise.