Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

कामभोगाभिभूतात्मा राज्यं चक्रे प्रतापवान् । ततोऽसौ भवने शंभोर्ददौ शोभासमन्विताम् । ध्वजां शुभ्रां विचित्रां च नान्यत्किंचिदपि प्रभुः

kāmabhogābhibhūtātmā rājyaṃ cakre pratāpavān | tato'sau bhavane śaṃbhordadau śobhāsamanvitām | dhvajāṃ śubhrāṃ vicitrāṃ ca nānyatkiṃcidapi prabhuḥ

แม้จิตจะถูกครอบงำด้วยกามสุข แต่พระองค์ทรงเดชานุภาพปกครองราชย์ ต่อมาพระองค์ผู้เป็นเจ้าได้ถวาย ณ ธามของพระศัมภู ธงอันงดงาม—ขาวบริสุทธิ์และวิจิตรหลากสี—มิได้ถวายสิ่งอื่นใดอีก

kāma-bhoga-abhibhūta-ātmāwhose mind was overcome by sensual pleasures
kāma-bhoga-abhibhūta-ātmā:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāma (प्रातिपदिक) + bhoga (प्रातिपदिक) + abhibhūta (कृदन्त—क्त from abhi-bhū धातु) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘kāma-bhoga’ (desire-enjoyments) + ‘abhibhūta’ (overcome) qualifying ‘ātmā’
rājyamkingdom, rule
rājyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचन
cakreruled, exercised (power)
cakre:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
pratāpavānmighty, valorous
pratāpavān:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratāpa-vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
asauhe
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
bhavanein the house/temple
bhavane:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी, एकवचन
śaṃbhoḥof Śambhu (Śiva)
śaṃbhoḥ:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
dadaugave, offered
dadau:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
śobhā-samanvitāmendowed with beauty
śobhā-samanvitām:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśobhā (प्रातिपदिक) + samanvita (कृदन्त—क्त from sam-anv-i धातु)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः ‘with beauty’ (śobhayā samanvitā) used as adjective to dhvajām
dhvajāma banner, flag
dhvajām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhvajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन
śubhrāmwhite, bright
śubhrām:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubhra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (dhvajām)
vicitrāmvariegated, wonderful
vicitrām:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (dhvajām)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
anyatanything else
anyat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचन
kiṃcitsomething, anything
kiṃcit:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkiṃcit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
apieven, also
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (particle: even/also)
prabhuḥthe lord, the ruler
prabhuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचन

Śiva (continuing narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Śambhu’s shrine)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: King Ṛtadhvaja, adorned yet inwardly subdued, stands before Śiva’s shrine and offers a splendid white, variegated flag; priests and devotees witness as the banner is presented for hoisting.

Ś
Śambhu (Śiva)
D
dhvajā (flag)
T
temple/abode of Śiva

FAQs

Worldly power and pleasure do not negate dharma; offering to Śiva’s abode—even a single focused gift—expresses awakened gratitude and devotion.

Śambhu’s sacred abode within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya tradition (Śiva’s holy region).

Temple-offering (dāna) of a dhvaja (flag) to Śiva’s shrine is described as the king’s act of devotion.