Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 64

ततो देवगणाः सर्वे स्थलाकारं महार्णवम् । शनैःशनैः प्रपश्यंतो भयेन महताऽन्विताः

tato devagaṇāḥ sarve sthalākāraṃ mahārṇavam | śanaiḥśanaiḥ prapaśyaṃto bhayena mahatā'nvitāḥ

แล้วหมู่เทวดาทั้งปวงค่อย ๆ แลเห็นมหาสมุทรแปรสภาพเป็นพื้นดินแห้ง และต่างเต็มไปด้วยความหวาดกลัวอย่างยิ่ง

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)
देवगणाःthe hosts of gods
देवगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां गणाः = groups of gods)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (agreeing with देवगणाः)
स्थलाकारम्the form of land
स्थलाकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थल + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (स्थलस्य आकारः = form of land)
महार्णवम्the great ocean
महार्णवम्:
Karma (Object in apposition/कर्म-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहा + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (महान् अर्णवः)
शनैःslowly
शनैः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (slowly)
शनैःgradually
शनैः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formपुनरुक्त क्रियाविशेषण (very slowly/gradually)
प्रपश्यन्तःseeing/observing
प्रपश्यन्तः:
Karta (Predicate participle/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र+पश् (धातु) → प्रपश्यन्त् (कृदन्त, शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि
भयेनwith fear
भयेन:
Karana (Instrument/Accompaniment/करण)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महताgreat
महता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with भयेन)
अन्विताःendowed (with)
अन्विताः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वि+इ (धातु) → अन्वित (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘endowed/possessed’

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Samudra-tīra)

Type: kshetra

Listener: Sages/audience; within verse, devas are focal observers

Scene: Hosts of gods hover and gather, watching the vast ocean slowly transform into dry land; the horizon shifts from rolling waves to cracked earth, and the devas’ faces show fear.

D
Devagaṇas (hosts of gods)
M
Mahārṇava (great ocean)

FAQs

When a cosmic support (like the ocean) is destabilized, even the gods tremble—showing interdependence in dharmic order.

Prabhāsakṣetra, where the ocean’s condition becomes part of the tīrtha’s sacred narrative.

None explicitly; the verse sets up the crisis that later connects ocean-water, rain, and yajña.