Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

स्थानं सपाटिकानाम तस्यदक्षिणतः स्थितम् । गव्यूतिमात्रं देवेशि बालार्क इति विश्रुतम्

sthānaṃ sapāṭikānāma tasyadakṣiṇataḥ sthitam | gavyūtimātraṃ deveśi bālārka iti viśrutam

มีสถานที่ชื่อว่า ‘สปาฏิกา’; ทางทิศใต้ของที่นั้น โอ้เทวีผู้เป็นนายแห่งเทวะ ห่างไปหนึ่งคัวยูติ มีสถานที่เลื่องชื่อว่า ‘พาลารกะ’

स्थानम्place; site
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
सपाटिकानाम्of the (people) with tablets/plaques
सपाटिकानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस-पाटिका (प्रातिपदिक; पाटिका-शब्द)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सहिताः पाटिकाः येषां ते)
तस्यof it/that
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
दक्षिणतःto the south (of)
दक्षिणतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
स्थितम्situated; located
स्थितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
गव्यूतिमात्रम्only a gavyūti in extent
गव्यूतिमात्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगव्यूति + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गव्यूतिः एव मात्रम्)
देवेशिO goddess (lady of gods)
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन
बालार्कःBālārka (the young Sun)
बालार्कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल + अर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; समासः—कर्मधारय (बालः अर्कः)
इतिthus; called
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक-निपात
विश्रुतम्well-known; renowned
विश्रुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Īśvara (Śiva) (continued narration)

Tirtha: Bālārka (near Sapāṭikā)

Type: kshetra

Listener: Deveśī/Mahādevī

Scene: A pilgrim’s-eye view: a sign-like depiction of Sapāṭikā, then a southern path to a Surya emblem shrine called Bālārka; the landscape suggests coastal Gujarat with sacred markers.

S
Sapāṭikā
B
Bālārka
M
Mahādevī (Pārvatī)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

The māhātmya sanctifies geography: even directions and distances become part of devotional remembrance.

Bālārka, located south of the place called Sapāṭikā within Prabhāsa-kṣetra.

None explicit beyond guidance for reaching the tīrtha.