Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

देव्युवाच । कथं विष्टंभितस्तेन भगवान्पाकशासनः । किमर्थं भार्गवश्चापि कोपं चक्रे महातपाः

devyuvāca | kathaṃ viṣṭaṃbhitastena bhagavānpākaśāsanaḥ | kimarthaṃ bhārgavaścāpi kopaṃ cakre mahātapāḥ

พระเทวีตรัสว่า: “เขาได้สะกดกั้นพระผู้เป็นปากศาสนะ (อินทรา) อย่างไร? และด้วยเหตุใดฤๅษีภารควะผู้มีตบะใหญ่จึงก่อโทสะ?”

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Interrogative/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb: 'how')
विष्टंभितःwas restrained, immobilized
विष्टंभितः:
Karma (State undergone/कर्म)
TypeVerb
Rootस्तम्भ् (धातु) + वि- (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate of 'पाकशासनः'
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/Agent/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
भगवान्the revered one
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; honorific epithet
पाकशासनःPākaśāsana (Indra)
पाकशासनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाक (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पाकस्य शासनः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; epithet of Indra
किमर्थम्why, for what reason
किमर्थम्:
Hetu (Cause queried/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिमर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative: 'for what reason/why')
भार्गवःBhārgava
भार्गवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (also)
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; Accusative singular
चक्रेmade, took up
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
महातपाःgreat ascetic
महातपाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; adjective of 'भार्गवः'

Devī

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Īśvara (addressed as respondent)

Scene: A divine assembly: the Goddess respectfully questions the Lord about Indra’s restraint and Bhārgava’s anger; sages and devas listen in attentive silence.

D
Devī
P
Pākaśāsana (Indra)
B
Bhārgava (Cyavana)

FAQs

Scriptural dialogue encourages inquiry into dharma—why anger arises and how divine power is limited before tapas.

Prabhāsa Kṣetra, the sacred setting of the Māhātmya where this dialogue is situated.

None; the verse is a question prompting narration of the sacred history (itihāsa) of the place.