Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

षष्ठकालात्परं शूद्रस्तपः कुर्याद्यथा क्वचित् । राष्ट्रहानिस्तदा ज्ञेया राज्ञश्चोपद्रवो महान्

ṣaṣṭhakālātparaṃ śūdrastapaḥ kuryādyathā kvacit | rāṣṭrahānistadā jñeyā rājñaścopadravo mahān

หากศูทรไม่ว่าในกรณีใด กระทำตบะเกินกว่าขอบเขตที่กำหนดคือกาลที่หก พึงรู้ว่าเป็นลางวิบัติแก่แว่นแคว้น และเป็นทุกข์ใหญ่แก่พระราชา

षष्ठकालात्after/from the sixth time
षष्ठकालात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootषष्ठकाल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठः कालः इति कर्मधारय/तत्पुरुषभावः
परम्beyond, after
परम्:
Kaala-adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative): ‘beyond/after’
शूद्रःa Śūdra
शूद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यथाas, in whatever manner
यथा:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/how)
क्वचित्at any time/anywhere
क्वचित्:
Desha/Kaala-adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (somewhere/sometime)
राष्ट्रहानिःloss of the kingdom/state
राष्ट्रहानिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराष्ट्र-हानि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राष्ट्रस्य हानिः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
तदाthen
तदा:
Kaala-adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
ज्ञेयाis to be known (as)
ज्ञेया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्य/भाव्यर्थक कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राष्ट्रहानिः इत्यस्य विशेषणम्
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
उपद्रवःcalamity, affliction
उपद्रवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपद्रवः इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A cautionary tableau: a pilgrim attempting severe austerity while ominous signs—darkened sky, distressed courtiers—suggest impending trouble for the realm.

Ś
Śūdra
R
rājā (king)
R
rāṣṭra (kingdom)

FAQs

Pilgrimage and austerity should follow prescribed dharma; disorderly practice is portrayed as socially destabilizing.

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetra), discussed within its Māhātmya section.

A restriction on undertaking tapas beyond a stated limit (‘ṣaṣṭhakāla’), framed as a dharmic boundary.