Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

लुठित्वा लोठनीं तत्र लुठिता यत्र देवताः । ततो नृत्यन्हसन्गायन्भूत्वा कार्पटिका कृतिः । गच्छेत्सोमेश्वरं देवं दृष्ट्वा चादौ कपर्द्दिनम्

luṭhitvā loṭhanīṃ tatra luṭhitā yatra devatāḥ | tato nṛtyanhasangāyanbhūtvā kārpaṭikā kṛtiḥ | gacchetsomeśvaraṃ devaṃ dṛṣṭvā cādau kaparddinam

ณที่นั้นพึงกลิ้งกายบนพื้น ‘โลฐนี’ อันเป็นที่ซึ่งเหล่าเทวะเคยกลิ้งกายมาก่อน แล้วจึงร่ายรำ หัวเราะ และขับร้อง สวมเพศดุจนักบวชขอทานผู้ถ่อมตน ครั้นได้เฝ้าทอดพระเนตรกปัรทิน (พระศิวะผู้ทรงชฎา) ก่อนแล้ว จึงไปสู่พระโสมेशวรเทวะ

luṭhitvāhaving rolled
luṭhitvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeIndeclinable
Root√luṭh (लुठ्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having rolled’
loṭhanīma rolling-place/act of rolling (ritual rolling)
loṭhanīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloṭhanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
luṭhitāḥhaving rolled
luṭhitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootluṭhita (कृदन्त; √luṭh लुठ्)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘देवताः’ इति विशेषण
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
devatāḥdeities
devatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/अपादानार्थक-अव्यय (then/from there)
nṛtyandancing
nṛtyan:
Kriya (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnṛtyat (कृदन्त; √nṛt नृत्)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त) अव्ययीभावेन प्रयुक्तः; ‘नृत्यन्’ = dancing
hasanlaughing
hasan:
Kriya (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roothasat (कृदन्त; √has हस्)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त, अव्ययीभावेन; ‘हसन्’ = laughing
gāyansinging
gāyan:
Kriya (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootgāyat (कृदन्त; √gai/√gā गै/गा)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त, अव्ययीभावेन; ‘गायन्’ = singing
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeIndeclinable
Root√bhū (भू)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having become’
kārpaṭikāḥmendicants/ascetics in rags
kārpaṭikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkārpaṭika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘भिक्षुक/व्रती’ इत्यर्थे
kṛtiḥthe act/practice
kṛtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कृतिः’ = act/practice (here: the practice/observance)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम्)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
someśvaramSomeśvara
someśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (somasya īśvaraḥ)
devamthe god
devam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘someśvaram’ इति विशेष्य/अप्पोजिशन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (क्रिया-पूर्वक)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (दृश्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having seen’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
ādauat first
ādau:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverbial locative: at first/initially)
kaparddinamKapardin (Śiva)
kaparddinam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkapardin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शिवस्य नाम

Unspecified (within Prabhāsakṣetramāhātmya narration/instructional passage)

Tirtha: Loṭhanī (Prabhāsa) and Someśvara/Kapardin darśana

Type: ghat

Scene: In a sandy sacred courtyard, a pilgrim rolls on the ground at Loṭhanī; nearby, other devotees sing and dance with cymbals; the pilgrim, dressed simply like a mendicant, proceeds toward Śiva—Kapardin with matted locks—then to Someśvara’s shrine.

L
Loṭhanī
S
Someśvara
K
Kapardin (Śiva)

FAQs

Joyful devotion joined with humility—symbolically ‘lowering’ oneself and approaching Śiva with the simplicity of a mendicant.

Prabhāsakṣetra’s Loṭhanī spot and the shrine of Lord Someśvara (Śiva as Kapardin).

Roll at the Loṭhanī, then proceed in devotional celebration (song/dance) and take darśana of Kapardin before worshipping Someśvara.