Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

आदेशं पठते यस्तु संजिघृक्षुः प्रतिग्रहम् । तीर्थे चैव विशेषेण ब्रह्मघ्नः सैव नेतरः । स्थितो वै नृपतेर्द्वारि न कुर्याद्वेदविक्रयम्

ādeśaṃ paṭhate yastu saṃjighṛkṣuḥ pratigraham | tīrthe caiva viśeṣeṇa brahmaghnaḥ saiva netaraḥ | sthito vai nṛpaterdvāri na kuryādvedavikrayam

ผู้ใดสวด ‘อาเทศะ’ ด้วยใจหมายรับทาน—โดยเฉพาะ ณ ตีรถะ—พึงนับว่าเสมอผู้ฆ่าพราหมณ์ มิใช่ผู้นำทางแท้ แม้ยืนอยู่หน้าประตูพระราชา ก็อย่ากระทำการค้าขายพระเวทเป็นอันขาด

ādeśamcommand / instruction
ādeśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootādeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
paṭhaterecites
paṭhate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpaṭh (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
tuindeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक
saṃjighṛkṣuḥdesiring to accept/take
saṃjighṛkṣuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsam-√grah (धातु)
Formइच्छार्थक-प्रत्ययान्त (desiderative) कृदन्त-प्रातिपदिक ‘जिघृक्षु’ (wanting to take); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pratigrahama gift (acceptance)
pratigraham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprati-graha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
tīrtheat a sacred ford/place
tīrthe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक
viśeṣeṇaespecially
viśeṣeṇa:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootviśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोग (instrumental used adverbially: especially)
brahma-ghnaḥa slayer of a Brahmin
brahma-ghnaḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ghna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः घ्नः)
sahe
sa:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक-सर्वनाम
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
itaraḥany other (than that)
itaraḥ:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootitara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अन्यः’
sthitaḥstanding
sthitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vaicertainly
vai:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय
nṛpateḥof the king
nṛpateḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
dvāriat the door/gate
dvāri:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
kuryātshould do
kuryāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
veda-vikrayamsale of the Veda
veda-vikrayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक) + vikraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य विक्रयः)

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A would-be ‘guide’ at a tīrtha recites a formal authorization while eyeing gifts; the text brands him a brahma-ghna. A contrasting figure refuses to commercialize Veda even at a royal gate, standing firm in dharma.

V
Veda
T
tīrtha
N
nṛpati (king)

FAQs

Sacred knowledge and tīrtha-service must not be commercialized; greed in holy places is treated as a grave dharmic offense.

Prabhāsa-kṣetra, where conduct at the tīrtha is held to a stricter standard.

A clear prohibition: do not sell the Veda or recite for payment under the pretext of authorization, especially at a tīrtha.