Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

देव्युवाच । इत्याश्चर्यमिदं देव त्वत्तः सर्वं मया श्रुतम् । महिमानं महेशस्य विस्तरेण समुद्भवम् । सांप्रतं सोमनाथस्य यथावद्वक्तुमर्हसि

devyuvāca | ityāścaryamidaṃ deva tvattaḥ sarvaṃ mayā śrutam | mahimānaṃ maheśasya vistareṇa samudbhavam | sāṃprataṃ somanāthasya yathāvadvaktumarhasi

พระเทวีตรัสว่า: “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าได้สดับเรื่องอัศจรรย์นี้จากพระองค์โดยครบถ้วนแล้ว—มหิมาแห่งพระมหेशวร (ศิวะ) อันบังเกิดขึ้นโดยพิสดาร บัดนี้ขอพระองค์ทรงอธิบายเรื่องโสมณาถะให้ข้าพเจ้าฟังโดยถูกต้องตามความจริงเถิด”

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (3rd person singular, Perfect, Parasmaipada)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
आश्चर्यम्wonder; marvel
आश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter Nom./Acc. Singular)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Demonstrative qualifier)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Pronoun; Neuter Nom./Acc. Singular)
देवO god; O Lord
देव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (Masculine, Vocative, Singular)
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सर्वनाम), पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Ablative Singular)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter Nom./Acc. Singular)
मयाby me
मया:
Karana (Agent-instrument in passive/तृतीया)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental Singular)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Predicative verbal notion)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter Nom./Acc. Singular); भावे/कर्मणि प्रयोगः (passive sense)
महिमानम्greatness; glory
महिमानम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)
महेशस्यof Maheśa (Śiva)
महेशस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular)
विस्तरेणin detail; expansively
विस्तरेण:
Karana (Manner/means)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental Singular); प्रकार/उपायवाचक
समुद्भवम्arising; originating
समुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-भू (धातु) → समुद्भव (प्रातिपदिक/कृदन्त-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular); विशेषणम् (महिमानम्)
सांप्रतम्now; at present
सांप्रतम्:
Kala (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्यय (कालवाचक-अव्यय, adverb of time)
सोमनाथस्यof Somanātha
सोमनाथस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसोमनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Masculine, Genitive, Singular)
यथावत्properly; as it should be
यथावत्:
Visheshana (Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: properly, duly)
वक्तुम्to speak; to tell
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/infinitival complement)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग (to speak)
अर्हसिyou ought; you are fit
अर्हसि:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (2nd person singular, Present)

Devī (Pārvatī)

Tirtha: Somanātha in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Īśvara (Śiva/Mahādeva)

Scene: Pārvatī (Devī) respectfully questions Īśvara about Somanātha’s true greatness; a calm, intimate dialogue setting, suggesting a sacred narrative transition from general Maheśa-mahimā to specific kṣetra-mahātmyam.

D
Devī
M
Maheśa (Śiva)
S
Somanātha
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

True understanding of a sacred place arises through humble inquiry and attentive hearing within a dharmic teacher–disciple dialogue.

Somanātha, the renowned Śiva-tīrtha of Prabhāsakṣetra.

No prescription yet—this verse opens the inquiry that leads into yātrā-vidhi (pilgrimage procedure).