Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

शिखिभिः कोकिलाभिश्च गीयमानं तु षट्पदैः । मृगैरृक्षैर्वराहैश्च सिंहैर्व्याघ्रैस्तथा परैः

śikhibhiḥ kokilābhiśca gīyamānaṃ tu ṣaṭpadaiḥ | mṛgairṛkṣairvarāhaiśca siṃhairvyāghraistathā paraiḥ

ป่านั้นก้องกังวานด้วยเสียงนกยูงและนกกาเหว่า และราวกับถูก “ขับร้อง” โดยหมู่ภมร อีกทั้งเป็นถิ่นอาศัยของกวาง หมี หมูป่า รวมถึงสิงโตและเสือ ตลอดจนสัตว์อื่น ๆ ด้วย

शिखिभिःwith peacocks
शिखिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशिखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
कोकिलाभिःwith cuckoos
कोकिलाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोकिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Feminine, Instrumental (3rd), Plural
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
गीयमानम्being sung (of)
गीयमानम्:
Karma-samānādhikaraṇa (Object-complement)
TypeAdjective
Rootगै (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (शानच्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Present passive participle, Neuter, Nom./Acc., Singular; विशेषण
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle: but/indeed)
षट्पदैःby bees (six-footed ones)
षट्पदैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootषट् (संख्या) + पद (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (षट्+पद), पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Dvigu compound, Masculine, Instrumental (3rd), Plural
मृगैःwith deer/wild animals
मृगैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
ऋक्षैःwith bears
ऋक्षैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
वराहैःwith boars
वराहैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
सिंहैःwith lions
सिंहैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
व्याघ्रैःwith tigers
व्याघ्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb: likewise)
परैःwith others
परैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Plural; विशेषण

Īśvara (Śiva) (continued narration)

Tirtha: Mahāsiddhivana (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A vibrant sound-filled forest: peacocks calling from branches, cuckoos hidden in foliage; bees swarming over blossoms like a chorus; deer grazing in clearings; bears and boars near thickets; in the distance, a lion and tiger appear as majestic silhouettes—more emblematic than threatening—under the canopy.

Ś
Śikhin (peacock)
K
Kokilā (cuckoo)
Ṣaṭpada (bee)
M
Mṛga (deer)
Ṛkṣa (bear)
V
Varāha (boar)
S
Siṃha (lion)
V
Vyāghra (tiger)

FAQs

The sacred forest is portrayed as vibrant and complete—its harmony of sound and life suggests a realm naturally aligned with dharma and tapas.

The forest region of Devikā/Kāmika kṣetra within Prabhāsa-kṣetra.

None; the verse supplies environmental markers that elevate the kṣetra’s māhātmya.