Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

करमध्ये च मे लग्नं कपालं पतितं तदा । कपालमोचनश्चासौ लिंगरूपी स्थितोऽभवत्

karamadhye ca me lagnaṃ kapālaṃ patitaṃ tadā | kapālamocanaścāsau liṃgarūpī sthito'bhavat

ครั้งนั้นกะโหลกที่ติดอยู่กลางฝ่ามือของข้าพเจ้าก็หลุดร่วงไป และสถานศักดิ์สิทธิ์นั้นได้ตั้งมั่น ณ ที่นั้นในรูป “ลึงค์” เป็นที่รู้จักนามว่า กปาลโมจนะ (Kapālamocana)

करमध्येin the middle of (my) hand
करमध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर + मध्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (करस्य मध्यः); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
लग्नम्stuck; attached
लग्नम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootलग् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष्य-समन्वयात् (agreeing with कपालम्)
कपालम्skull
कपालम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पतितम्fell
पतितम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
कपालमोचनःKapālamocana (name/title)
कपालमोचनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपाल + मोचन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (कपालस्य मोचनः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
असौthat (one)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
लिङ्गरूपीin the form of a liṅga
लिङ्गरूपी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (लिङ्गस्य रूपम् अस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
स्थितःstood; remained
स्थितः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kapālamocana

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A divine hand held out; the skull-mark/bowl clinging to the palm suddenly drops away at the tīrtha; a radiant liṅga manifests at the spot, with pilgrims witnessing the miracle.

K
Kapālamocana
Ś
Śiva-liṅga
K
Kapāla (skull)
Ī
Īśvara (Śiva)

FAQs

True expiation culminates in release (mocana) and the establishment of sacred presence; purification becomes a permanent boon for future pilgrims through the liṅga.

Kapālamocana—presented as a liṅga-form sacred spot within the Prabhāsa-kṣetra landscape.

The verse implies tīrtha-darśana and liṅga-veneration at Kapālamocana; the specific rites are not detailed in this line.