Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

चमसैः पीतवन्तस्ते सोमं देवा महर्षयः । चमसोद्भेदनामेति तेन ख्यातं धरातले

camasaiḥ pītavantaste somaṃ devā maharṣayaḥ | camasodbhedanāmeti tena khyātaṃ dharātale

ณ ที่นั้น เหล่าเทวะและมหาฤษีได้ดื่มโสมด้วยจมส (ทัพพีพิธีกรรม); เพราะเหตุนั้นจึงได้ชื่อว่า “จมโสทเภทะ” และเป็นที่เลื่องลือบนแผ่นดินด้วยนามนี้

चमसैःwith cups (camasas)
चमसैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचमस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
पीतवन्तःhaving drunk
पीतवन्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√पा (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्त कर्तरि, ‘पीताः’
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
सोमम्Soma (nectar)
सोमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक; महा + ऋषि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारयः ‘महान्तः ऋषयः’
चमसोद्भेदनामthe name ‘Camasodbheda’
चमसोद्भेदनाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचमस (प्रातिपदिक) + उद्भेद (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः ‘चमसोद्भेदस्य नाम’
एतिcomes/is (is called)
एति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम
ख्यातम्is renowned
ख्यातम्:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Root√ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, ‘प्रसिद्धम्’
धरातलेon the earth’s surface
धरातले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरातल (प्रातिपदिक; धरा + तल)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः ‘धरायाः तलम्’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Camasodbheda

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A Vedic sacrificial pavilion: devas and mahārṣis seated in rows, each holding a camasa (ladle/cup) raised to drink Soma; luminous Soma vessel at center; the landscape subtly marked as Camasodbheda.

D
Devas
M
Maharṣis
S
Soma
C
Camasa
C
Camasodbheda

FAQs

A tīrtha’s name and fame often preserve its ritual memory; sacred places are living archives of dharma and yajña.

Camasodbheda in Prabhāsa Kṣetra.

No direct injunction; it explains the site’s sanctity through Soma-related Vedic ritual performed by devas and sages.