Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

तत्र स्नात्वा महादेवि गंगेशं यस्तु पूजयेत् । मुक्तः स्यात्पातकैर्घोरैरश्वमेधायुतं लभेत्

tatra snātvā mahādevi gaṃgeśaṃ yastu pūjayet | muktaḥ syātpātakairghorairaśvamedhāyutaṃ labhet

เมื่ออาบน้ำชำระที่นั่นแล้ว โอ้มหาเทวี ผู้ใดบูชาพระคงเคศะ ย่อมหลุดพ้นจากบาปอันน่ากลัว และได้บุญเทียบเท่าการบูชาอัศวเมธะหนึ่งหมื่นครั้ง

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकाले कृत्यर्थः ‘स्नानं कृत्वा’
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय-समासः ‘महती देवी’
गंगेशम्Lord of Ganga (Gaṅgeśa)
गंगेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः ‘गङ्गायाः ईशः’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
तुindeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: indeed/but)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मुक्तःfreed
मुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि, ‘विमुक्तः’
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पातकैःfrom/by sins
पातकैः:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
घोरैःterrible
घोरैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणं पातकैः सह
अश्वमेधायुतम्ten thousand Aśvamedha sacrifices (merit)
अश्वमेधायुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वमेध (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः ‘अश्वमेधानाम् अयुतम्’ (ten-thousand Aśvamedhas)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Gaṅgāpatha / Uttānā river with Gaṅgeśvara

Type: ghat

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Pilgrim bathes in the Uttānā/Gaṅgā at Gaṅgāpatha, then offers worship to the Gaṅgeśvara liṅga on the riverbank; the atmosphere suggests purification and immense unseen merit (Aśvamedha-tulya).

Ś
Śiva
D
Devī
G
Gaṅgeśvara (Gaṅgeśa)
G
Gaṅgāpatha
G
Gaṅgā
A
Aśvamedha

FAQs

Purification and great merit arise from combining tīrtha-snāna with devoted worship of Śiva at the site.

Gaṅgāpatha, especially the worship of Śiva as Gaṅgeśvara after bathing in the Gaṅgā/Uttānā there.

Perform snāna (bathing) at the site and then do pūjā to Gaṅgeśa/Gaṅgeśvara; the stated fruit is release from severe sins and Aśvamedha-scale merit.