Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

तृषार्तो वाऽपिबत्तोयं शशकेन समन्वितम् । अस्थिशेषं तु तत्तस्य कायं पीयूषभक्षणात्

tṛṣārto vā'pibattoyaṃ śaśakena samanvitam | asthiśeṣaṃ tu tattasya kāyaṃ pīyūṣabhakṣaṇāt

ถูกความกระหายเผาผลาญ เขาจึงดื่มน้ำนั้นซึ่งมีพญากระต่ายอยู่ด้วย ครั้นกระต่ายได้เสวยอมฤต กายของมันก็เหลือเพียงโครงกระดูก

तृषा-आर्तःafflicted by thirst
तृषा-आर्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृषा + आर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular; तृतीया-तत्पुरुष (तृषया आर्तः = afflicted by thirst)
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय; disjunctive particle (or/indeed)
अपिबत्drank
अपिबत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Imperfect 3rd singular (he drank)
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
शशकेनwith a hare
शशकेन:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootशशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (with a hare)
समन्वितम्combined (with)
समन्वितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; agrees with तोयम् (endowed/combined)
अस्थि-शेषम्(as) mere bones / bone-remnant
अस्थि-शेषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअस्थि + शेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (अस्थीनि शेषाणि यस्य/अस्थिशेषः) here 'reduced to bones'
तुbut
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात; particle (but/indeed)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (that)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular (of him/its)
कायम्body
कायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (body)
पीयूष-भक्षणात्from eating nectar
पीयूष-भक्षणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootपीयूष + भक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; Ablative singular (from eating nectar); षष्ठी-तत्पुरुष (पीयूषस्य भक्षणम्)

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra jalāśaya (unnamed)

Type: kund

Scene: Soma, parched with thirst, drinks from the nectar-infused water; within/with the water is a hare; the hare’s body becomes skeletal from tasting nectar—an uncanny transformation under moonlight.

C
Candra (implied)
Ś
Śaśaka (hare)
P
Pīyūṣa/Amṛta

FAQs

Contact with divine potency (amṛta) can radically transform embodied life, highlighting the extraordinary nature of sacred substances.

The amṛta-associated jalāśaya within Prabhāsa-kṣetra.

Drinking the sacred water is the implied act; no additional rite is specified.