Adhyaya 246
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 246

Adhyaya 246

อีศวรทรงสั่งสอนพระเทวีให้เสด็จไปยังปิงคะลี คือแม่น้ำปิงคา อันตั้งอยู่ทางตะวันตกของฤๅษิ-ตีรถะ เป็นสายน้ำทำลายบาปและไหลสู่มหาสมุทร พระองค์ทรงแสดงอานิสงส์เป็นลำดับ—เพียงได้เห็น (สันทัรศนะ) ก็เสมอผลบุญพิธีใหญ่เพื่อบรรพชน; อาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ (สนานะ) ได้บุญเป็นสองเท่า; ทำตัรปณะได้สี่เท่า; และทำศราทธะให้ผลอันประมาณมิได้ มีตำนานประกอบว่า ฤๅษีบางพวกผู้มุ่งมาด้วยปรารถนาจะได้ทัศนะของโสมเศวร—ถูกพรรณนาว่าเป็นชาวทิศใต้ ผิวคล้ำ/รูปร่างไม่งาม—ได้อาบน้ำ ณ อาศรมอันประเสริฐใกล้แม่น้ำ แล้วกลับกลายเป็นผู้มีรูปโฉมงดงาม “กามะ-สทฤศ” (ดุจอุดมคติแห่งความน่าดึงดูด) พวกท่านอัศจรรย์ใจและกล่าวว่าเพราะได้ “ปิงคัตวะ” (ประกายสีทองอ่อน) แม่น้ำนี้จักมีนามว่า “ปิงคา” สืบไป ยังกล่าวด้วยว่า ผู้ใดอาบน้ำที่นี่ด้วยภักติสูงสุด วงศ์ตระกูลของผู้นั้นจะไม่มีกุลบุตรหลานอัปลักษณ์ ในที่สุดฤๅษีทั้งหลายกระจายตนอยู่ตามฝั่งแม่น้ำ ดำรงตบะอย่างเรียบง่ายมีเพียงยัชโญปวีตเป็นเครื่องหมาย และสถาปนาตีรถะต่าง ๆ ด้วยการตั้งชื่อและการอยู่ด้วยวินัย

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पिंगलीं पापनाशिनीम् । ऋषितीर्थात्पश्चिमतो नदीं सागरगामिनीम्

อีศวรตรัสว่า “แล้วแต่จากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปยังแม่น้ำปิงคะลี ผู้ทำลายบาป—สายน้ำที่อยู่ทางตะวันตกของฤษิตีรถะ และไหลไปสู่มหาสมุทร”

Verse 2

तस्याः संदर्शनाद्देवि रूपवाञ्जायते नरः । पुरा महर्षयः प्राप्ताः सोमेश्वरदिदृक्षया

โอ้เทวี เพียงได้เห็นนาง (ปิงคะลี) มนุษย์ก็ย่อมงามสง่าได้รูป ครั้นกาลก่อน มหาฤษีทั้งหลายได้มาถึงด้วยความปรารถนาจะได้เฝ้าทอดพระเนตรโสมेशวร

Verse 3

प्रभासं क्षेत्रमासाद्य नदीतीरे व्यवस्थिताः । दाक्षिणात्या महादेवि कृष्णवर्णा विरूपकाः

ครั้นถึงเขตศักดิ์สิทธิ์แห่งปรภาสแล้ว พวกท่านพำนักอยู่ ณ ริมฝั่งแม่น้ำ โอ้มหาเทวี ฤษีจากแดนทักษิณเหล่านั้นผิวคล้ำและรูปไม่งาม

Verse 4

तत्राश्रमवरे स्नात्वा पश्यन्तो रूपमात्मनः । कामेन सदृशं सर्वे विस्मयं परमं गताः

ณ ที่นั้น ครั้นอาบน้ำในอาศรมอันประเสริฐแล้ว พวกท่านได้เห็นรูปของตนเอง ทุกคนงามดุจพระกามเทพ และต่างตกอยู่ในความพิศวงยิ่งนัก

Verse 5

ततस्ते सहिताः सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । अत्र स्नाता वयं सर्वे यतः पिंगत्वमागताः । अतः प्रभृति नामास्यास्ततः पिंगा भविष्यति

แล้วฤๅษีทั้งปวงพร้อมกัน ดวงตาเบิกกว้างด้วยความพิศวง กล่าวว่า “พวกเราทั้งหมดได้อาบน้ำที่นี่ จึงได้รัศมีเหลืองทองปิงคละบังเกิด ดังนั้นนับแต่นี้ไป นามของนางจักเป็น ‘ปิงคา’”

Verse 6

येत्र स्नानं करिष्यन्ति भक्त्या परमया युताः । न तेषामन्वये कश्चिद्भविष्यति कुरूपवान्

ผู้ใดจักอาบน้ำ ณ ที่นี้ด้วยภักติอันยิ่งยวด ในวงศ์สกุลของเขาย่อมไม่มีผู้ใดมีรูปอัปลักษณ์เลย

Verse 7

दर्शनात्पितृमेधस्य लप्स्यते मानवः फलम् । स्नानेन द्विगुणं पुण्यं तर्पणेन चतुर्गुणम्

เพียงได้ดาร์ศนะก็ได้ผลแห่งพิธีบูชา ปิตฤเมธะ. ด้วยการอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ บุญย่อมทวีเป็นสองเท่า; และด้วยตัรปณะ (การหลั่งน้ำบูชา) ย่อมเป็นสี่เท่า.

Verse 8

असंख्यातं फलं तस्य योऽत्र श्राद्धं करिष्यति । एवमुक्त्वा ततः सर्व ऋषयो वरवर्णिनि

ผู้ใดประกอบพิธีศราทธะ ณ ที่นี้ ผลบุญของผู้นั้นนับประมาณมิได้. ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว โอ้สตรีผิวพรรณผ่องใส บรรดาฤษีทั้งหลายก็…

Verse 9

व्यभजंस्तन्नदीतीरं सर्वे ते मुनिसत्तमाः । यज्ञोपवीतमात्राणि चक्रुस्तीर्थानि सर्वतः

บรรดามุนีผู้ประเสริฐทั้งหลายได้กระจายตัวไปตามฝั่งแม่น้ำนั้น. และได้สถาปนาตีรถะไว้ทั่วทุกทิศ—แต่ละแห่งมีขนาดเพียงเท่า ยัชโญปวีตะ (สายสิญจน์/ด้ายศักดิ์สิทธิ์).

Verse 246

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पिंगा नदीमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ดังนี้ จบลงแล้ว อธยายที่ ๒๔๖ ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งแม่น้ำปิงคา” ในประภาสขัณฑะ ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ แห่งศรีสกันทะมหาปุราณะอันเคารพบูชา ในสํหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก.