Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

स्थातव्यमद्यप्रभृति क्षेत्रेऽस्मिन्नुमया सह । यस्मात्त्वया प्रभा लब्धा क्षेत्रेऽस्मिन्मत्प्रसादतः । तस्मात्प्रभासमित्येवं नामास्य प्रभविष्यति

sthātavyamadyaprabhṛti kṣetre'sminnumayā saha | yasmāttvayā prabhā labdhā kṣetre'sminmatprasādataḥ | tasmātprabhāsamityevaṃ nāmāsya prabhaviṣyati

“ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป เราจักพำนักในเขตศักดิ์สิทธิ์นี้ร่วมกับพระอุมา เพราะด้วยพระกรุณาของเรา เจ้าได้บรรลุ ‘ประภา’ คือรัศมีในกษेत्रนี้ ฉะนั้นสถานที่นี้จักเลื่องลือด้วยนามว่า ‘ประภาส’”

स्थातव्यम्(it) must be stayed; one should remain
स्थातव्यम्:
Kriya (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय/आज्ञार्थक—‘must be stayed’
अद्यtoday; now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/temporal adverb)
प्रभृतिfrom (this time) onward
प्रभृति:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (अवधिवाचक/from…onwards)
क्षेत्रेin the sacred field/place
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (agrees with ‘kṣetre’)
उमयाwith Umā
उमया:
Saha (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Saha (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (सहकारक-प्रयोग/with)
यस्मात्because; since
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रभाradiance; splendor
प्रभा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
लब्धाwas obtained
लब्धा:
Kriya (Result state/फल)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘obtained’ (agreeing with प्रभा)
क्षेत्रेin the field
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
मत्प्रसादतःfrom my favor/grace
मत्प्रसादतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; ‘from my grace’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu/Conclusion (Inference)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोग (तस्मात् = ‘therefore’; originally ablative used adverbially)
प्रभासम्Prabhāsa
प्रभासम्:
Predicate complement (नाम)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; नामरूपेण (as a name)
इतिthus; called
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/quotative particle)
एवम्in this way
एवम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रकारवाचक/‘in this manner’)
नामname
नाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्यof this (place/liṅga)
अस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
प्रभविष्यतिwill arise/become; will come to be
प्रभविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Śiva (Śambhu)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Candra

Scene: Śiva with Umā declares permanent residence in the kṣetra; Candra shines with renewed radiance; the landscape glows, signifying the birth of the name ‘Prabhāsa’.

Ś
Śiva
U
Umā
C
Candra
P
Prabhāsa
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

A tīrtha becomes celebrated through divine grace and transformative events; sacred geography is rooted in lived divine compassion.

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), named from Soma’s regained prabhā (radiance).

No explicit ritual is stated; the verse establishes the deity’s residence and the sacred name-origin of the kṣetra.