Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 164

इति वाक्यं ततः श्रुत्वा गणः क्रोधसमन्वितः । शशाप तां सुचार्वंगीं साहंकारां गणेश्वरः

iti vākyaṃ tataḥ śrutvā gaṇaḥ krodhasamanvitaḥ | śaśāpa tāṃ sucārvaṃgīṃ sāhaṃkārāṃ gaṇeśvaraḥ

ครั้นได้ยินถ้อยคำนั้น เหล่าคณะคณก็เดือดดาลด้วยโทสะ แล้วคเณศวร ผู้เป็นเจ้าแห่งคณะคณ ได้สาปนางผู้มีอวัยวะงาม ผู้เมามัวด้วยอหังการ

itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/इत्यर्थ) = quotative particle
vākyamthe statement
vākyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तरम्/तस्मात्)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु) (धातु) + क्त्वा
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा), 'having heard'
gaṇaḥthe gaṇa
gaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
krodha-samanvitaḥfilled with anger
krodha-samanvitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrodha (प्रातिपदिक) + samanvita (प्रातिपदिक; √i (इ) with सम् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः: क्रोधेन समन्वितः
śaśāpacursed
śaśāpa:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√śap (शप्) (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
su-cāru-aṅgīmthe fair-limbed (girl)
su-cāru-aṅgīm:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootsu (अव्यय/उपसर्गसदृश) + cāru (प्रातिपदिक) + aṅgī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः: सुचारूणि अङ्गानि यस्याः सा (as descriptive epithet)
sa-ahaṃkārāmarrogant; with ego
sa-ahaṃkārām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/सह) + ahaṃkāra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: अहंकारेण सह/युक्ता
gaṇeśvaraḥthe lord of the gaṇas
gaṇeśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: गणानाम् ईश्वरः

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A stern gaṇa-lord, eyes blazing with righteous anger, pronounces a curse upon the proud maiden; the atmosphere shifts from playful to grave, with apsarases recoiling.

G
gaṇa
G
gaṇeśvara (leader of Gaṇas)
A
ahaṃkāra (pride)
K
kanyā

FAQs

Pride invites correction; Purāṇic narratives show that divine order protects dharma by curbing arrogance.

Prabhāsa-kṣetra, represented as a holy domain where dharma is actively upheld through divine agents.

None; the verse introduces the mechanism of moral consequence (śāpa) that leads to repentance and grace.