Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

तत्र हेमरथा देयो ब्राह्मणे वेदपारगे । विधिना शिवमुद्दिश्य यात्रायुतफलं लभेत्

tatra hemarathā deyo brāhmaṇe vedapārage | vidhinā śivamuddiśya yātrāyutaphalaṃ labhet

ณ ที่นั้นพึงถวายราชรถทองคำแก่พราหมณ์ผู้เชี่ยวชาญพระเวท เมื่อกระทำตามพิธีโดยอุทิศแด่พระศิวะ ย่อมได้บุญเทียบเท่าการจาริกแสวงบุญหนึ่งหมื่นครั้ง

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
हेमरथःa golden chariot
हेमरथः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (हेमस्य रथः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देयःshould be given
देयः:
Kriyā (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त; देय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयार्थः (to be given)
ब्राह्मणेto a Brahmin
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (सम्प्रदान)
वेदपारगेversed in the Veda
वेदपारगे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (वेदस्य पारगः); पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; ब्राह्मणे इति विशेषणम्
विधिनाby proper procedure
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; प्रकार/करण-अर्थे (according to rule/by proper rite)
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उद्देश्यम् (object of intention)
उद्दिश्यintending (for)
उद्दिश्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउद्+दिश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); 'उद्दिश्य' = 'having intended/aiming at'
यात्रायुतफलम्the fruit equal to ten-thousand pilgrimages
यात्रायुतफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (अयुतं फलम् यात्रायाः/यात्रासम्बन्धि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Hiraṇyā (context) / Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A ceremonial gifting of a golden chariot to a Veda-learned Brāhmaṇa near a Śiva shrine; donor performs saṅkalpa before a liṅga; attendants and ritual fire present; the chariot gleams as a symbol of hema-ratha-dāna.

Ś
Śiva
B
Brāhmaṇa
V
Veda

FAQs

Ritual charity becomes supremely efficacious when done by rule, to the worthy, and dedicated to Śiva.

The Hiraṇyā tīrtha within Prabhāsa-kṣetra, presented as a place where dāna yields extraordinary yātrā-merit.

Hema-ratha dāna (gift of a golden chariot) to a Veda-proficient brāhmaṇa, performed vidhinā and dedicated to Śiva.