Adhyaya 238
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 238

Adhyaya 238

อัธยายะนี้กล่าวถึงคำสั่งสอนของพระอีศวรเกี่ยวกับมหาตมยะของแม่น้ำหิรัณยา ซึ่งได้รับการสรรเสริญว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ชำระบาป (ปาปนาศินี) ให้บุญกุศล (ปุณยะ) ประทานความปรารถนาทุกประการ (สรวกามประทา) และขจัดความยากจน (ดาริทฺรยานตการีณี) พร้อมทั้งวางระเบียบการจาริกอย่างย่อ: ไปยังแม่น้ำ อาบน้ำตามพิธี (วิธานะ) ทำพิธีปิณฑโทกะและกรรมเพื่อบรรพชน แล้วจึงให้ทานและต้อนรับแขกด้วยความสำรวมตามกฎ. ยืนยันว่าเมื่อปฏิบัติถูกต้อง ผู้แสวงบุญย่อมได้บรรลุโลกอันไม่เสื่อม (อักษยะโลกะ) และบรรพชนได้รับอานิสงส์พ้นจากบาป. มีคติเปรียบเทียบอานิสงส์ว่า การเลี้ยงอาหารพราหมณ์ผู้สมควรเพียงหนึ่งคน หากมีเจตนาบริสุทธิ์และอยู่ในบริบทพิธีกรรมที่ถูกต้อง ย่อมเสมอด้วยการเลี้ยงอาหารทวิชะจำนวนมาก. ตอนท้ายกำหนดให้ถวายทาน ‘รถทอง’ (เหมหรถทาน) แก่พราหมณ์ผู้ชำนาญพระเวท อุทิศแด่พระศิวะ โดยกล่าวว่าอานิสงส์เสมือนผลบุญจากการจาริกแสวงบุญอันกว้างใหญ่.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यां पापनाशिनीम् । सर्वकामप्रदां पुण्यां दारिद्र्यस्यांतकारिणीम्

พระอีศวรตรัสว่า: โอ้มหาเทวี ต่อจากนั้นพึงไปยังแม่น้ำหิรัณยา ผู้ทำลายบาป อันศักดิ์สิทธิ์ ประทานความปรารถนาทั้งปวง และขจัดความยากจน

Verse 2

तत्र स्नात्वा विधानेन कृत्वा पिंडोदक क्रियाम् । प्राप्नुयादक्षयांल्लोकान्पितॄनुद्धृत्य पापतः

เมื่ออาบน้ำที่นั่นตามพิธี และประกอบกรรมปิณฑะกับการถวายสายน้ำแล้ว ย่อมบรรลุโลกอันไม่เสื่อมสูญ พร้อมทั้งกู้บรรพชนให้พ้นจากบาป

Verse 3

एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं शंसितव्रतम् । तेनायुतसहस्रं हि भोजितं स्याद्द्विजन्मनाम्

ผู้ใดเลี้ยงภัตตาหารแก่พราหมณ์เพียงหนึ่ง ณ ที่นั้น ผู้ทรงวัตรอันน่าสรรเสริญ ด้วยกุศลนั้นเสมือนเลี้ยงทวิชะหมื่นคน

Verse 4

तत्र हेमरथा देयो ब्राह्मणे वेदपारगे । विधिना शिवमुद्दिश्य यात्रायुतफलं लभेत्

ณ ที่นั้นพึงถวายราชรถทองคำแก่พราหมณ์ผู้เชี่ยวชาญพระเวท เมื่อกระทำตามพิธีโดยอุทิศแด่พระศิวะ ย่อมได้บุญเทียบเท่าการจาริกแสวงบุญหนึ่งหมื่นครั้ง

Verse 238

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हिरण्यानदीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टात्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ดังนี้ ในศรีสกันทมหาปุราณอันศักดิ์สิทธิ์ ในสังหิตาที่มีแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก ภายในภาคที่เจ็ด “ประภาสขันฑะ” ในหมวดแรก “ประภาสเกษตรมหาตมยะ” บทที่ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งแม่น้ำหิรัณยา” คือ บทที่ ๒๓๘ ย่อมสิ้นสุดลงเพียงนี้