Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

इत्यब्रुवंस्ततो देवि प्रलब्धास्ते दुरात्मभिः । मुनयः क्रोधरक्ताक्षाः समीक्ष्याथ परस्परम्

ityabruvaṃstato devi pralabdhāste durātmabhiḥ | munayaḥ krodharaktākṣāḥ samīkṣyātha parasparam

ข้าแต่เทวี ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว เหล่ามุนีผู้ถูกคนใจชั่วเยาะเย้ย ก็มีดวงตาแดงฉานด้วยโทสะ แล้วจึงมองหน้ากันและกัน

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्त्यर्थक-निपातः (Quotative particle)
अब्रुवन्they said
अब्रुवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/past), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (They said)
ततःthen
ततः:
Desha-Kala (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्तः (Ablatival adverb: then/from there)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम् (Vocative singular)
प्रलब्धाःmocked/insulted
प्रलब्धाः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + लभ् (धातु) → प्रलब्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भावे (Past passive participle used predicatively)
तेthey (those sages)
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Nominative plural)
दुरात्मभिःby the wicked ones
दुरात्मभिः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्; ‘दुष्टा आत्मा येषाम्’ (Instrumental plural)
मुनयःsages
मुनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Nominative plural)
क्रोधरक्ताक्षाःwith eyes reddened by anger
क्रोधरक्ताक्षाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध + रक्त + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘क्रोधेन रक्ते अक्षिणी येषाम्’ (Nominative plural)
समीक्ष्यhaving looked
समीक्ष्य:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम् + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वा-लोपे ल्यप्/क्त्वान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund: having looked)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपातः (Then/now)
परस्परम्mutually/at one another
परस्परम्:
Desha-Kala (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोगः)
Formअव्ययम्; परस्पर-शब्दस्य क्रियाविशेषण-प्रयोगः (Reciprocal adverb)

Narrator (within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya frame)

Tirtha: प्रभासक्षेत्र

Type: kshetra

Listener: देवी (पार्वती/देवी)

Scene: प्रभासक्षेत्र में ऋषिगण उपहासित होकर क्रोधरक्त नेत्रों से परस्पर संकेत करते हैं; वातावरण में अनिष्ट की छाया।

D
Devī
M
Munis (sages)

FAQs

Ridicule of the righteous kindles consequences; ṛṣi-tejas (ascetic power) responds when dharma is violated.

Prabhāsa-kṣetra, where the sages’ words become fate-bearing for the Vṛṣṇis.

None; it describes the sages’ reaction within the sacred history.